نکته اول: سنگهای کلسیمی شایعترین نوع سنگهای ادراری هستند و ۸۰% از تمام سنگهای ادراری را شامل میشوند. سنگهای اسید اوریک، استرووایت و سیستین شیوع کمتری دارند و بترتیب، ۹%، ۱۰% و ۱% از تمام سنگهای ادراری را تشکیل میدهند، اما عود بالایی دارند.
نکته دوم: احتمال ایجاد سنگهای ادراری (نفرولیتیاز) با افزایش سن بیشتر میشود.
نکته سوم: سنگهای ادراری در مردان شایعتر از زنها هستند؛ اما در دو دهه گذشته، نسبت ابتلا در مردان به زنان از ۳ به ۱ تبدیل شده است به ۲ به ۱. شیوع سنگ ادراری در مردان ثابت بوده است، اما در زنان افزایش یافته است.
نکته چهارم: بین نفرولیتیاز و سندرم نفروتیک ارتباط وجود دارد. مقدار این همراهی در زنان بیشتر از مردان است.
نکته پنجم: شیوع سنگ ادراری در مردان سفید پوست در بیشترین حد است، در مردان آسیایی متوسط و در مردان سیاهپوست کمتر است. بیشترین خطر ایجاد سنگهای ادراری در مردان امارات متحده عربی و عربستان سعودی گزارش شده است.
نکته ششم: خطر عود سنگهای ادراری ۵۰% در مدت ۵ تا ۱۰ سال و ۷۵% در مدت ۲۰ سال است.
نکته هفتم: عوامل خطرساز برای عود سنگهای ادراری عبارتند از: ۱- سن پائین ایجاد سنگ؛ ۲- سابقه خانوادگی مثبت؛ ۳- وجود شرایط طبی زمینهای؛ ۴- عفونت ادراری.
نکته هشتم: عوامل خطرساز اصلی برای ایجاد سنگهای کلسیمی عبارتند از:
- بالا بودن کلسیم ادرار؛
- بالا بودن اگزالات ادرار؛
- پائین بودن سیترات ادرار؛
- پائین بودن حجم ادرار؛
- عوامل تغذیهاى: مصرف کم مایع، کلسیم، پتاسیم و فیتات، مصرف بالاى اگزالات، سدیم، سوکروز و پروتئین؛
- عوامل طبى: هیپرپاراتیروئیدیسم اولیه، سندرم متابولیک، چاقى، نقرس، دیابت، بیمارى کلیه اسفنجى، نقرس.
نکته نهم: از جمله اقدامات عمومى براى پیشگیرى از تولید مجدد سنگهای ادراری مىتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش مصرف مایعات خوراکى بین ۲ تا ۲.۵ لیتر در روز؛
- محدود کردن مصرف سدیم به کمتر از ۲ گرم در روز؛
- محدود کردن مصرف پروتئین به ۰.۸ تا ۱ گرم در روز.
نکته دهم: برای پیشگیری از ایجاد سنگهای ادراری محدودیت مصرف کلسیم توصیه نمىشود، زیرا کلسیم موجود در مواد غذایى در روده به اگزالات متصل مىشود و دفع ادرارى اگزالات را که بشدت سنگساز است کاهش مىدهد. البته بیماران مبتلا به سنگهاى کلسیمى نباید از مکملهاى کلسیم در بین وعدههاى غذایى استفاده کنند.