۱- انتخاب داروی ضد هیپرتانسیون
| بیماران جوان | در بیماران جوانتر پاسخدهى به ACEIs و بتابلوکرها بیشتر است. |
| سن بالای ۵۰ | در سنین بالاى ۵۰ سال دیورتیکها و کلسیم بلوکرها پاسخدهى بیشترى دارند. |
| سطح رنین بالا | در بیمار با سطح رنین بالا، ACEIs یا ARBs ممکن است کارآیى بیشترى داشته باشند. |
| سطح رنین پائین | در بیمار با رنین پائین، دیورتیکها و کلسیم بلوکرها فشار خون را بهتر کنترل مىکنند. |
| نژاد سیاه | در نژاد سیاه، دیورتیکهاى تیازیدى و شبهتیازیدى و کلسیم بلوکرهاى دى هیدروپیریدینى طولانى اثر، در صورت نبود نارسایى قلبى یا نارسایى کلیوى خط اول درمان (بصورت منوتراپى) هستند. |
| دیابت | در بیماران مبتلا به پرفشارى خون به همراه دیابت، هر سه گروه اصلى دارویى خط اول مفید هستند و در صورت وجود آلبومینورى مىتوان از ACEIs و یا ARBs و دیورتیک استفاده کرد. |
| نارسایی مزمن کلیه | ۱ـ در بیماران مبتلا به نارسایى مزمن کلیه مرحله ۳ یا بالاتر یا بیماران مبتلا به نارسایى کلیه در مرحله ۱ و ۲ که آلبومینورى حداقل ۳۰۰ میلىگرم در روز دارند یا نسبت آلبومین به کراتینین آنها حداقل ۳۰۰ میلىگرم بر گرم است، درمان با ACEIs براى کم کردن سرعت پیشرفت نارسایى کلیه مىتواند مفید باشد. در صورت عدم تحمل ACEIs مىتوان از ARB استفاده کرد.
۲ـ در بیمارانى که پیوند کلیه دریافت کردهاند و تحت درمان با سیکلوسپورین هستند، کلسیم بلوکرها مىتوانند داروى مناسب باشند. |
| ایسکی قلبی | ۱ـ در بیماران مبتلا به بیمارى ایسکمیک قلبى پایدار خط اول درمان هیپرتانسیون بتابلوکرها و یا ACEIs و یا ARBs هستند.
۲ـ در سندرم کرونرى حاد، استفاده طولانى مدت از بتابلوکرها توصیه مىشود و اگر سابقه انفارکتوس میوکارد بیش از ۳ سال اخیر وجود داشته و بیمار دچار نارسایى قلبى با EF پائین نباشد، مىتوان از کلسیم بلوکرها هم استفاده کرد. |
| نارسایی قلبی | ۱ـ در نارسایى قلبى با EF حفظ شده به همراه علایم احتباس مایع، از دیورتیکها براى کنترل هیپرتانسیون استفاده مىشود و بعد از برطرف شدن علایم احتباس مایع از ACEIs و یا ARBs به همراه بتابلوکرها براى رساندن فشار خون سیستولى به کمتر از ۱۳۰ استفاده مىشود.
۲ـ در بیماران مبتلا به نارسایى قلبى با EF پائین، نباید از کلسیم بلوکرهاى غیر دى هیدروپیریدینى استفاده شود. |
| سکته مغزی | در آن دسته از بیماران مبتلا به هیپرتانسیون که دچار سکته مغزى یا TIA مىشوند، کلسیم بلوکرها بیشترى اثر حفاظتى را دارند و درمان با ACEIs یا ARBs و یا دیورتیکهاى تیازیدى هم مى تواند مفید باشد. |
| آنوریسم آئورت | در آنوریسم آئورت، براى درمان هیپرتانسیون استفاده از بتابلوکرها به تنهایى یا در ترکیب با ARBs توصیه مىشود. |
| فیبریلاسیون دهلیزی | در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزى، درمان هیپرتانسیون با ARB مىتواند عود فیبریلاسیون را کاهش بدهد؛ اگر بخواهیم سرعت ضربان بطن را در فیبریلاسیون دهلیزى تثبیت شده کاهش بدهیم، استفاده از بتابلوکرها یا کلسیم بلوکرها غیر دى هیدروپیریدینى ارجح است. |
| هیپرتروفی بطن چپ | در بیمارانى که شواهد هیپرتروفى بطن چپ را نشان مىدهند، ARBs بیشترین نقش را در پسرفت هیپرتروفى بطن داشتهاند. |
| زنان حامله | ۱ـ در زنان حامله مبتلا به پرفشارى خون، به سبب عوارض جنینى نباید از دسته داروهاى ARB و ACEI و مهار کنندههاى مستقیم رنین استفاده کرد.
۲ـ در آن دسته از زنان مبتلا به پرفشارى خون که قصد حاملگى دارند یا حامله هستند، باید داروى مورد استفاده به متیل دوپا، نیفدیپین و یا لابتولول تغییر پیدا کند. ۳ـ در موارد پره اکلامپسى شدید، لابتولول وریدى انتخاب مناسبى است و در صورت همراه شدن با ادم ریه مىتوان از نیتروگلیسرین وریدى استفاده کرد. |
| اورژانسهای فشار خون | افزایش شدید فشار خون که معمولاً به افزایش فشار خون سیستولیک به بالاتر از ۱۸۰ میلىمتر جیوه و یا افزایش فشار خون دیاستولیک به بالاتر از ۱۲۰ میلىمتر جیوه اطلاق مىشود، مىتواند با آسیب اعضاى حیاتى همراه باشد و تهدید کننده حیات باشد که در این حالت پرفشارى خون اورژانسى (Emergency) نامیده مىشود و لازم است که بیمار در بخش مراقبتهاى ویژه بسترى شود. در بیماران مبتلا به پرفشارى خون بدخیم ممکن است رتینوپاتى پیشرونده به همراه اسپاسم آرتریولى، ادم پاپى، خونریزى و اگزودا، اختلال عملکرد کلیوى به همراه پروتئینورى، آنمى همولیتیک میکروآنژیوپاتیک و انسفالوپاتى ایجاد شوند. در این بیماران باید بسرعت تزریق وریدى داروهاى پائین آورنده فشار خون تحت مونیتورینگ دقیق آغاز شود. نوع داروى تجویزى به نوع آسیب وارد شده بستگى دارد:
۱ـ دیسکسیون آئورت: اسمولول، لابتولول؛ ۲ـ سندرم حاد کرونر: اسمولول، نیتروگلیسرین، نیکاردیپین، لابتولول؛ ۳ـ نارسایى حاد کلیه: فنولدوپام، نیکاردیپین، کِلِویدیپین؛ ۴ـ اکلامپسى یا پرهاکلامپسى: لابتولول، نیکاردیپین؛ ۵ـ انسفالوپاتى: نیتروپروساید، نیکاردیپین، لابتولول؛ ۶ـ ادم حاد ریه: کِلِویدیپین، نیتروگلیسرین، نیتروپروساید؛ ۷ـ کریز آدرنرژیک: فنتولآمین، نیتروپروساید. ممکن است افزایش شدید فشار خون بدون وجود علایم و بدون وجود انسفالوپاتى و آسیب اعضاى حیاتى روى بدهد که به این حالت Urgency گفته مىشود و بیمار معمولاً بصورت سرپایى درمان مىگردد. در این حالت فشار خون بیمار در مدت چندین ساعت یا چندین روز پائین آورده مىشود و باید از کاهش ناگهانى فشار خون پرهیز شود. در بیمارانى که فشار خون آنها بالاتر از سطح ۱۳۰/۲۲۰ است، مىتوان از داروهاى خوراکى کوتاه اثر مانند کاپتوپریل، کلونیدین یا لابتولول استفاده کرد. |
۲ـ در بیمار مبتلا به هیپرتانسیون باید آزمونهاى زیر درخواست شوند:
۱ـ آزمونهاى کلیوى: بررسى میکروسکوپى ادرار، دفع آلبومین، BUN و یا کراتینین سرم؛
۲ـ آزمونهاى اندوکرین: سدیم، کلسیم و پتاسیم سرم، TSH؛
۳ـ آزمونهاى متابولیک: گلوکز خون ناشتا، کلسترول توتال، HDLو LDL، ترى گلیسریدها؛
۴ـ دیگر آزمونها: هموگلوبین و یا هماتوکریت، الکتروکاردیوگرام.
۳ـ اگر فشار خون سیستولیک بیمار بالاتر یا مساوى mmHg۱۳۰ و فشار خون دیاستولى کمتر از mmHg۸۰ باشد، به آن پرفشاری خون سیستولیک ایزوله گفته مىشود. اگر در حضور فشار خون سیستولیک پائینتر از mmHg۱۳۰، فشار خون دیاستولیک بیمار بالاتر از mmHg۸۰ باشد، به آن پرفشارى خون دیاستولیک ایزوله گفته مىشود.