نکته اول: فقر آهن شایعترین علت آنمى در جهان است.
نکته دوم: آنمی فقر آهن (IDA) تغذیهاى بیش از همه در شیرخوارانى که با مقادیر زیاد شیر گاو تغذیه مىشوند (و مقادیر کمى از غذاهاى سرشار از آهن دریافت مىکنند)، مشاهده مىگردد.
نکته سوم: شیوع آنمی فقر آهن در کودکانى که از شیر مادر تغذیه مىکنند، کمتر است، چرا که علىرغم کمتر بودن آهن در شیر مادر، جذب آن بهتر است.
نکته چهارم: در اثر کمبود آهن، علاوه بر تظاهرات قلبى عروقى آنمى، به سبب تغییراتى که در آنزیمهاى حاوى آهن (مونوآمین اکسیداز) و سیتوکرومها روى مىدهد، ممکن است تظاهرات مربوط به CNS (بىتفاوتى، تحریکپذیرى و اختلال تمرکز) نیز روى دهند.
نکته پنجم: در اثر کمبود آهن ممکن است رشد ناکافى عضلات، اختلالات گوارشى و اختلال در عملکرد گلبولهاى سفید نیز ایجاد شوند.
نکته ششم: آنمی فقر آهن در دوران شیرخوارگى مىتواند با اختلالات شناختى در مراحل بعدى زندگى همراه باشد.
نکته هفتم: در صورتى که شرح حال بیمار، وجود آنمی فقر آهن تغذیهاى را مطرح کند، مىتوان با یا بدون تأئید آزمایشگاهى، درمان با آهن را امتحان کرد. در یک کودک ظاهرا سالم، تجویز آهن بهترین روش تشخیصى براى تأئید IDA است.
نکته هشتم: آنمی فقر آهن از نوع میکروسیتیک است. تشخیصهاى افتراقى اصلى آنمی میکروسیتیک شامل آنمى فقر آهن، تالاسمى مینور، مسمومیت با سرب و آنمى سیدروبلاستیک مىشوند (بیمارى مزمن معمولاً سبب آنمى نرموسیتیک مىشود).
نکته نهم: سندرمهاى تالاسمى مینور (آلفا و بتا)، با آنمى هیپوکروم میکروسیتیک خفیف و پایین بودن شمارش رتیکولوسیتها مشخص مىشوند. معمولاً شمارش RBCها افزایش دارد. اگر حاصل تقسیم MCV بر تعداد RBCها کمتر از ۱۲.۵ باشد (شاخص Mentzer) تشخیص تالاسمى Traitمطرح مىشود.
نکته دهم: آنمى ناشى از بیمارهاى التهابى مزمن، نرموسیتیک و با احتمال کمترى میکروسیتیک است. ممکن است آنمى ناشى از بیمارىهاى مزمن با دفع خون همراه باشد (IBD) و آنمى میکروسیتیک ایجاد کند. در این حالت تنها آزمون تشخیصى اختصاصى که مىتواند بین آنمی فقر آهن و آنمى ناشى از بیمارىهاى التهابى مزمن فرق بگذارد، آسپیراسیون مغز استخوان و رنگآمیزى نمونه براى آهن است. البته میزان فریتین سرم هم مىتواند کمککننده باشد. در کودکى که ناخوش به نظر مىرسد، تجویز آهن، بىآنکه تشخیص ویژهاى مطرح باشد، اندیکاسیون ندارد.
