داروهای سمپاتولیتیک (یا ضد سیستم سمپاتیک) را به دو دسته تقسیم میکنند: آلفا بلوکر و بتا بلوکر!
نکته اول: داروهای آلفا بلوکر را به دو دسته اصلی تقسیم میکنیم: ۱- داروهای غیر اختصاصی: به دو دسته تقسیم میشوند: الف) برگشتپذیر مانند فنتولآمین؛ ب) برگشتناپذیر مانند فنوکسیبنزامین. ۲- داروهای اختصاصی: الف) داروهای اختصاصی برای گیرنده آلفا ۱ مانند پرازوسین؛ ب) داروهای اختصاصی برای گیرنده آلفا ۲ مانند یوهیمبین.
نکته دوم: آلفا بلوکرهای غیر اختصاصی اثر مستقیم قابل توجهی روی خود قلب ندارند، اما سبب کاهش تون عروق و در نتیجه کاهش فشار خون شریانی میشوند و به دنبال کاهش فشار خون، تاکیکاردی رفلکسی ایجاد میشود. آلفا بلوکرهای اختصاصی (مانند پرازوسین) تاکیکاردی کمتری ایجاد میکنند.
نکته سوم: در بیماری که از آلفا بلوکر استفاده میکند، تجویز اپینفرین ممکن است اثری معکوس ایجاد کند و سبب کاهش فشار خون شود. چرا؟ برای این که آلفا بلوکر گیرندههای آلفا را اشغال کرده است و اپینفرین روی گیرندههای آلفا نمیتواند اثر بگذارد و سبب افزایش فشار خون شود، در عوض گیرندههای بتا ۲ عروق را تحریک میکند و فشار خون را کاهش میدهد.
نکته چهارم: کاربرد اصلی فنوکسیبنزامین، کنترل فئوکروموسیتوم پیش از جراحی است.
نکته پنجم: فنوکسیبنزامین میتواند گیرندههای سروتونین را هم مهار کند و به همین دلیل گاه در کنترل تومور کارسینوئید از آن استفاده میشود.
نکته ششم: فنوکسیبنزامین دارای خواص آنتیهیستامینی (H1) است و در ماستوسینوز به کار میرود.
نکته هفتم: از تزریق مستقیم فنتولآمین یا یوهیمبین برای درمان ایمپوتانس استفاده میشده است، اما استفاده از مهار کنندههای فسفو دی استراز برای این منظور رایجتر است.
نکته هشتم: از بلوکرهای اختصاصی آلفا ۱ مانند پرازوسین، دوکسازوسین و ترازوسین در درمان هیپرتانسیون استفاده میشود.
نکته نهم: از بلوکرهای اختصاصی آلفا ۱ (مانند پرازوسین) و نیز داروهایی مانند تامسولوزین و سیلودوسین (مهار کننده اختصاصی آلفا۱ a) برای کاهش hesistancy ادراری و پیشگیری از احتباس ادرار در مردان مبتلا به هیپرتروفی خوشخیم پروستات استفاده میشود.
نکته دهم: مهمترین عوارض آلفا بلوکرها عبارتند از: ۱- هیپوتانسیون ارتواستاتیک؛ ۲- تاکیکاردی رفلکسی؛ ۳- تهوع و استفراغ (در تجویز خوراکی).