داروهای آنتی‌موسکارینی و ده نکته بسیار بسیار مهم!

نکته اول: آنتاگونیست‌های موسکارینی را به دو دسته تقسیم می‌کنند: ۱- آنتاگونیست‌های اختصاصی گیرنده (مثل پیرن‌زپین که آنتاگونیست اختصاصی گیرنده M1 است)؛ ۲- آنتاگونیست‌های غیر اختصاصی (مثل آتروپین).

نکته دوم: داروهای آنتی‌موسکارینی بر روی چشم سبب سیکلوپلژی (فلج تطابق) و میدریاز می‌شوند. از بین داروهایی که برای چشم به کار می‌رود، آتروپین اثری بیش از ۷۲ ساعت دارد و اثر تروپیکامید ۰.۵ تا ۴ ساعت است.

نکته سوم: داروهای آنتی‌موسکارینی سبب اتساع برنش‌ها می‌شوند (بویژه اگر منقبض شده باشند). از ایپرآتروپیوم (داروی آنتی‌موسکارینی ۴ آمینه) برای درمان آسم و COPD استفاده می‌شود.

نکته چهارم: در دستگاه گوارش، داروهای آنتی‌موسکارینی سبب آهسته شدن پریستالسیس می‌شوند. از این داروها برای کاهش کرامپ‌ها و افزایش حرکت روده در اسهال‌های گذرا استفاده می‌شود.

نکته پنحم: در دستگاه ادراری، داروهای آنتی‌موسکارینی جدار مثانه را شل می‌کنند و می‌توانند سبب احتباس ادراری شوند. از داروهایی مانند اکسی‌بوتینین و تولترودین برای کاهش فوریت ادرار در موارد سیستیت خفیف و کاهش اسپاسم مثانه بعد از جراحی اورولوژیک استفاده می‌شود.

نکته ششم: داروهای آنتی‌موسکارینی در دوزهای درمانی با تحریک مرکزی واگ (یا تحریک مرکزی پیش‌سیناپسی) ابتدا سبب کاهش تعداد ضربان قلب می‌شوند و سپس با مهار محیطی واگ، تاکی‌کاردی ایجاد می‌شود.

نکته هفتم: در CNS داروهای آنتی‌موسکارینی کارهای خوبی می‌کنند: ۱- اسکوپولامین درمان استاندارد بیماری حرکت است؛ ۲- بنزتروپین، بای‌پریدین و تری‌هگزی‌فنیدیل در درمان پارکینسونیسم به کار می‌روند.

نکته هشتم: داروهای آنتی‌موسکارینی سبب کاهش ترشح بزاق، اشک‌ریزش و تعریق می‌شوند.

نکته نهم: عوارض داروهای آنتی‌موسکارینی را به دو دسته تقسیم می‌کنند: عوارض قابل‌ پیش‌بینی: الف) مهار تعریق و تنظیم درجه حرارت بدن (تب آتروپینی) که خطرناک‌ترین عارضه داروها در کودکان است؛ ب) کاهش ترشح بزاق و اشک؛ ج) گلوکوم حاد زاویه بسته یا احتباس ادراری در افراد مسن؛ د) یبوست و تاری دید. ۲- عوارض غیر قابل پیش‌بینی: الف) عوارض CNS مانند دلیریوم، هالوسیناسیون و تشنج؛ ب) عوارض قلبی عروقی مانند اختلال هدایت داخل قلبی در دوزهای بالا.

نکته دهم: کنترااندیکاسیون‌های نسبی داروهای آنتی‌موسکارینی: ۱- گلوکوم (بویژه زاویه بسته)؛ ۲- هیپرتروفی پروستات. در شیرخواران به سبب خطر هیپرترمی باید با احتیاط استفاده شوند.