مبحث سوختگی از جمله مباحث مهم جراحی است و مایع درمانی مهمترین و سوالی ترین بخش آن به شمار میرود. بر اساس جراحی لاورنس ده نکته مهم در این مورد را با هم مرور میکنیم:
نكته اول: براى مشخص كردن وسعت سوختگى مىتوان از قانون ۹ استفاده كرد. براى اين منظور بدن به بخشهاى اصلى تشكيل دهنده خود تقسيم مىشود و هر بخش ۹% از سطح كلى را شامل مىگردد. قدام و پشت تنه هر كدام ۱۸%؛ هر اندام فوقانى ۹%؛ هر اندام تحتانى ۱۸%؛ سر ۹%.
نكته دوم: در هنگام محاسبه درصد سوختگی سطح بدن یا TBSA نبايد سوختگىهاى سطحى يا درجه ۱ را در نظر گرفت. به عبارت ديگر تنها سوختگىهاى ضخامت ناكامل (درجه ۲) و ضخامت كامل (درجه ۳) در محاسبه TBSA لحاظ مىشوند.
نكته سوم: در سوختگى، احياء فقط بايد با محلولهاى كريستالوئيد ايزوتونيك انجام شود، چرا كه ارزان و براحتى قابل دسترسى است و مىتواند به مقدار زياد و بدون عوارض جانبى تزريق شود.
نكته چهارم: در سوختگى در ابتداى احياء نياز به تجويز مايعات حاوى كولوئيد نيست.
نكته پنجم: مقدار مايعات مورد نياز براى احياء بر اساس درصد سوختگى و وزن بدن مشخص مىشود.
نكته ششم: ادم در اولين ساعات بعد از سوختگى بيشترين سرعت را دارد، اما تا حداقل ۲۴ ساعت ادامه مىيابد. بنابراين نيمى از مقدار مایع محاسبه شده مورد نیاز بیمار بايد در ۸ ساعت اول بعد از سوختگى تزريق شود.
نكته هفتم: فرمولهاى مختلف فقط نشان مىدهند كه چطور بايد احياء آغاز شود و بعد احياء بر اساس پاسخ بيمار ادامه مىيابد: برونده ادرار، علايم حياتى و وضعيت منتال.
نكته هشتم: بر اساس فرمول Consensus براى احياء بيمارى كه دچار سوختگى شده است ۲ تا ۴ mL/kg رينگر لاكتات به ازاى هر درصد سوختگى تجويز مىشود.
نكته نهم: بر اساس فرمول Consensus نيمى از مقدار مايع محاسبه شده براى احياء بيمار دچار سوختگى در ۸ ساعت اول و باقيمانده آن در طى ۱۶ ساعت بعدى تزريق مىشود.
نكته دهم: در سوختگى استفاده از فرمول براى احياء با مايعات تنها به ما مىگويد كه احياء را بايد از كجا شروع كنيم. بعد از شروع، مايع درمانى بايد بر اساس ارزيابىهاى مكرر بيمار ادامه پيدا كند. از تداوم برونده ادرارى كافى (برابر يا بيشتر از ۳۰ ميلىليتر در ساعت در بزرگسالان و ۱ تا ۱/۵ ميلىليتر به ازاى هر كيلوگرم وزن بدن در ساعت در كودكان) به عنوان شاخصى براى دريافت كافى مايعات استفاده مىشود و از اهداف مهم درمانى است. سرعت تزريق مايعات بر اساس برونده ادرار تنظيم مىشود، البته بايد علايم حياتى، هماتوكريت و ديگر آزمونهاى آزمايشگاهى هم با دقت مونيتور شوند.
