بخش مراقبتهای پرهناتال از کتاب بکمن بسیار مهم است و سوالی. با هم به ده تا از مهمترین نکتههای این بخش میپردازیم:
نكته اول: زنانى كه مىخواهند حامله شوند، براى پيشگيرى از NTD بايد روزانه 0/4 ميلىگرم اسيد فوليك مصرف كنند و اين مقدار را در سه ماهه اول باردارى ادامه بدهند. زنانى كه سابقه NTD در حاملگىهاى قبلى دارند يا از داروهايى استفاده مىكنند كه با متابوليسم فولات تداخل دارد بايد روزانه 4 ميلىگرم اسيد فوليك از قبل از حاملگى دريافت كنند. در كل در موارد كم خطر مقدار توصيه شده مصرف اسيد فوليك در حاملگى 400 ميكروگرم روزانه و در موارد پر خطر 4 ميلىگرم روزانه است.
نكته دوم: بهترين حالت اين است كه واكسيناسيون قبل از باردارى انجام شود. واكسنهاى زنده مىتوانند خطراتى را براى جنين و مادر همراه داشته باشند و در صورت كه فرد واكسن ويروسى زنده دريافت كرده باشد، توصيه مىشود تا براى حداقل يك ماه بعد از واكسيناسيون از حامله شدن خوددارى كند.
نكته سوم: بايد به زنانى كه در خطر يا مستعد ابتلا به روبلا، واريسلا، سياه سرفه، هپاتيت A و B، مننگوكك و پنوموكك هستند، پيشنهاد تجويز واكسن داد. همچنين در زنانى كه 26 سال يا بيشتر سن دارند، تجويز واكسن HPV توصيه مىشود. در تمام زنان حامله بايد ارزيابى از نظر عفونت HIV انجام شود، مگر آن كه خودشان مايل به انجام تست نباشند. همچنين بايد بررسى HIV را به تمام زنانى كه قصد حاملگى دارند، پيشنهاد داد.
نكته چهارم: در اولين ويزيت پرهناتال بايد آزمايشهاى زير انجام شوند:
1ـ آزمونهاى خونى: الف) CBC شامل هموگلوبين و هماتوكريت، MCV، شمارش پلاكتها؛ ب) گروه خونى و Rh و اسكرين آنتىبادى؛ ج) آزمون سرولوژيك براى سيفيليس ( VDRLيا RPR)؛ د) تيتر آنتىبادى ضد سرخجه؛ ه) بررسى از نظر HBsAg؛ و) بررسى از نظر HIV.
2ـ كشت ادرار براى غربالگرى؛
3ـ بررسى از نظر كلاميديا و گونورهآ در صورتى انديكاسيون داشته باشد.
نكته پنجم: سن باردارى يا Gestational Age بر اساس تعداد هفتههايى كه از اولين روز LMP (و نه زمان لقاح) گذشته است، محاسبه مىشود. تعيين سن باردارى و تاريخ تخمينى وضع حمل يا EDD از جمله اقدامات مهم در اولين ويزيت پرهناتال است. قانون نايجل روش آسانى براى محاسبه EDD به شمار مىرود: 7 روز به اولين روز آخرين قاعدگى طبيعى اضافه مىشود و 3 ماه از آن كم مىشود. در خانمى كه دوره قاعدگى 28 روزه دارد، تخمكگذارى در روز 14 اتفاق مىافتد؛ بنابراين بر اساس زمان لقاح، طول مدت حاملگى 38 هفته است. اما از اولين روز LMP براى تعيين سن باردارى استفاده مىشود و به همين دليل بر اين اساس سن باردارى 2-/+40 هفته محاسبه مىشود.
نكته ششم: به كمك سونوگرافى مىتوان در ابتداى حاملگى آن را تشخيص داد. با سونوگرافى از راه شكم مىتوان 5 تا 6 هفته بعد از شروع LMP (زمانى كه غلظت بتا-hCG حدود mIU6000-5000 است)، حاملگى را تشخيص داد. با سونوگرافى ترانس واژينال اغلب مىتوان حاملگى را در 5-4 هفتگى (زمانى كه غلظت بتا-hCG حدود mIU2000-1000 است)، تشخيص داد.
نكته هفتم: بعد از هفته 20 باردارى (زمانى كه در حاملگى تك قلو و در پرزانتاسيون ورتكس و در زنى با جثه طبيعى فوندوس در حد ناف يا نزديك به آن است)، مىتوان ارتفاع رحم را اندازه گرفت. بالاترين قسمت فوندوس مشخص مىشود و انتهاى صفر نوار اندازهگيرى در اين نقطه قرار داده شده، فاصله آن تا سمفيز پوبيس اندازهگيرى مىشود. در حاملگى تك قلو و در شرايط طبيعى، از هفتههاى 18-16 تا هفته 36 حاملگى، ارتفاع فوندوس بر حسب سانتىمتر تقريبا برابر با سن باردارى بر حسب هفته است. بعد از هفته 36 جنين در داخل لگن پائين مىرود و از بين به بعد اندازهگيرى ارتفاع فوندوس دقيق نيست.
نكته هشتم: Glucose Challenge Test نوعى آزمون غربالگرى براى ديابت باردارى است كه در هفتههاى 24 تا 28 حاملگى انجام مىشود. اگر زن حامله چاق باشد، اختلال شناخته شده در متابوليسم گلوكز يا ديابت داشته باشد، يا سابقه ديابت باردارى بدهد، بايد آزمون در اولين ويزيت پرهناتال انجام شود و اگر ديابت باردارى تشخيص داده نشد، آزمون در هفتههاى 24 تا 28 باردارى تكرار شود. اگر نتيجه آزمون غير طبيعى باشد، بايد آزمون تحمل گلوكز با 100 گرم گلوكز خوراكى براى تأئيد ديابت باردارى انجام شود.
نكته نهم: در زنان Rh-غربالگرى آنتىبادىهاى ضد Rh در سه ماهه سوم باردارى تكرار مىشود.
نكته دهم: در تمام بيماران غربالگرى از نظر استرپتوكك گروه B در هفتههاى 35 تا 37 باردارى انجام مىشود و درمان بر اساس نتايج تست انجام مىگيرد.
