نکته اول: هیپراگزالوری بصورت دفع ادراری اگزالات بیش از ۴۵ میلیگرم در روز در زنان و بیش از ۵۵ میلیگرم در روز در مردان تعریف میشود. هیپراگزالوری در ۱۰ تا ۵۰% از افرادی که سنگ ادراری کلسیمی تولید میکنند، وجود دارد.
نکته دوم: هیپراگزالوری سبب فوق اشباع شدن اگزالات کلسیم در ادرار را افزایش میدهد و سبب ایجاد سنگ اگزالات کلسیم میشود.
نکته سوم: هیپراگزالوری میتوان از علل زیر ناشی شود:
- افزایش مصرف اگزالات خوراکی؛
- افزایش جذب اگزالات از مجرای گوارش؛
- تولید بیش از حد اگزالات در اثر نوعی اختلال متابولیسم.
نکته چهارم: این مواد خوراکی دفع ادراری اگزالات را افزایش میدهند: اسفناج، سیبزمینی، بیشتر آجیلها، شکلات، چای، مقادیر زیاد ویتامین C.
نکته پنجم: هیپراگزالوری رودهای در بیمارانی مشاهده میشود که دچار سوءجذب چربی هستند. در این حالت کلسیم موجود در مواد غذایی به چربی زیاد موجود در روده متصل میشود و به این ترتیب جذب اگزالات در کولون افزایش مییابد. از جمله علل این نوع هیپراگزالوری میتوان به اسهال مزمن، بیماری التهابی روده، بیماری سلیاک، رزکسیون روده یا جراحی باریاتریک اشاره کرد.
نکته ششم: هیپراگزالوری اولیه نوعی بیماری اتوزومال مغلوب است. نوع ۱، شایعترین نوع بیماری است و اغلب در دوران کودکی با نفرولیتیاز، نفروکلسینوز و نارسایی کلیه خود را نشان میدهد.
نکته هفتم: درمان هیپراگزالوری به این صورت انجام میشود: 1- مصرف رژیم غذایی کم اگزالات؛ ۲- افزایش مصرف کلسیم خوراکی: کلسیم به اگزالات روده متصل میشود و مانع جذب آن میگردد. باید به بیمار توصیه کرد که از مصرف بیش از حد ویتامین C (بیش از ۵۰۰ میلیگرم در روز) خودداری کند.
نکته هشتم: در بیماران مبتلا به هیپراگزالوری رودهای باید به فکر کاهش استئاتوره بود: ۱- رژیم غذایی کم چربی؛ ۲- تجویز کلستیرامین؛ ۳- تجویز تریگلیسریدهایی با زنجیره متوسط.
نکته نهم: درمان قطعی برای بیماران مبتلا به هیپراگزالوری اولیه، پیوند کبد است. در بیماران مبتلا به نوع ۱ هیپراگزالوری اولیه تجویز پیریدوکسین تودلی اگزالات را کاهش میدهد.
نکته دهم: اگزالوباکتر فورمیژنز نوعی باکتری کولونی است که اگزالات را تجزیه میکند و سبب کاهش ایجاد سنگهای ادراری اگزالات کلسیم میشود. البته در مطالعهای، برتری این باکتری بر دارونما نشان داده نشد.