۲- شروع مطالعه از حجم كم
مطالعه را از كتابهاى خلاصه آغاز كنيد. حجم مطالب بقدرى زياد هستند كه شما نمىتوانيد تمامى آنها را پوشش بدهيد. در مجموع يك خلاصه «خوب» از جهات زير مفيد واقع مىشود:
به شما امكان مىدهد تا تمامى مطلب مورد نظر را مطالعه كنيد و بخش مهمی را نادیده نگیرید.
مطالب مهمتر را براى شما مشخص مىكند.
به شما اجازه مىدهد تا در مدت زمان مناسب، چند بار مطالب مورد نظر را مرور كنيد.
به شما كمك مىكند تا درصد بيشترى از مطالب خوانده شده را بياد بسپاريد.
به شما امكان مىدهد تا با مطالعه كامل و مفيد اعتماد به نفس خود را افزايش دهيد.
مثالى بزنيم: اگر بخواهيد درسنامه پوست را بطور كامل بخوانيد، چقدر زمان مىخواهيد؟ مسلما براى احاطه كامل و واقعى بر اين كتاب، حداقل یک ماه زمان مىخواهيد. آيا لزومى دارد كه براى درماتولوژى كه تنها ۶ پرسش در آزمون پذيرش دستيار دارد، یک ماه زمان بگذاريد؟ اگر كتاب را بطور كامل بخوانيد، چقدر احتمال دارد كه به تمامى پرسشهاى درماتولوژى پاسخ بدهيد؟ آيا مىتوانيد تمامى مطالب آن را بياد داشته باشيد. مسلما با مطالعه كامل كتاب از زمان مرور و خواندن ديگر دروس خود نيز مىكاهيد. پس بهتر است مطالعه مبحث درماتولوژى را با يك كتاب خلاصه آغاز كنيد و سپس مطالب لازم ديگر را بر روى مطالب خوانده شده (با شيوههايى كه بعدا گفته مىشود)، بيافزاييد. باور كنيد اگر درسنامه پوست بطور كامل بخوانيد بازهم ممكن است نتوانيد به تمامى پرسشهاى آن پاسخ دهيد.
۳- شروع مطالعه دروس اصلى
مطالعه را از دروس اصلى و پايهاى آغاز كنيد. بخاطر داشته باشيد كه مبحث «داخلى» از تمامى دروس ديگر اهميت بيشترى دارد، زيرا:
حداقل ۴۵ پرسش از آزمون را بخود اختصاص مىدهد.
با مطالعه داخلى بر مطالب دروس ديگر نيز تسلط پيدا مىكنيد. به عنوان مثال، مطالب مربوط به كودكان (بجز بخشهاى تغذيه، رشد و نمو و نوزادان)، شباهت زيادى با مطالب داخلى دارد. جراحى نيز به همين ترتيب!
از جمله دروس مهم ديگر، مىتوان به «فارماكولوژى» اشاره كرد. بظاهر تنها ۶ پرسش از مبحث فارماكولوژى در آزمون پذيرش دستيار انتظار شما را مىكشد! اما مطلب به همين سادگى نيست. در مجموع حداقل ۱۵ پرسش از كل آزمون شما با مطالعه مبحث فارماكولوژى قابل پاسخ دادن هستند. در مبحث روانپزشكى حتما از سايكوفارماكولوژى پرسش طرح خواهد شد. برخى از پرسشهاى داخلى نيز به فارماكولوژى ارتباط پيدا مىكنند. پس اگر بتوانيد مطالعه
فارماكولوژى را با مطالعه ديگر درسهاى خود مخلوط كنيد، مسلما نتيجه بهترى در انتظار شما خواهد بود (به عنوان مثال در هنگام مطالعه مبحث بيمارىهاى عروق كرونر، نيمنگاهى به همين مبحث از كتاب كاتزونگ داشته باشيد).
«پاتولوژى» نيز از جمله دروس پايه به شمار مىرود. در آزمون پذيرش دستيار، ۹ پرسش از مبحث پاتولوژى طرح مىشود. تعداد كمى نيست! بهتر است پاتولوژى را نيز در كنار دروس داخلى مطالعه كنيد. به عنوان مثال، در هنگام خواندن گلومرولونفريتها حتما نگاهى به پاتولوژى رابينز بكنيد!
«عفونى» نيز درسى پايهاى است، چرا كه در تمامى مباحث بكار شما مىآيد. به عبارت ديگر در تمامى مباحث، بيمارىهاى عفونى تكرار مىشوند، پس چه بهتر كه از همان ابتدا عفونى را مطالعه كنيد و در هر مبحث به مرور اطلاعات خود بپردازيد.
۴- مطالعه همزمان دروس ماژور و ماينور
برنامه خود را بصورتى تنظيم كنيد كه روزانه بتوانيد يكى از دروس ماژور (به عنوان مثال داخلى) را به همراه يكى از دروس ماينور (مثلا چشمپزشكى) مطالعه نمائيد. يادتان باشد كه مطالعه روزانه و كامل يك درس كمى مشكل است. شما نياز به تنوع داريد، در غير اين صورت بسرعت از توان مطالعه شما كاسته خواهد شد. مىتوانيد براى مطالعه درس ماينور خود، پايان روز را انتخاب كنيد. بدين ترتيب با وجود خستگى ناشى از كار يا مطالعه روزانه مىتوانيد درس ماينور را كه نياز كمترى به توجه و دقت دارد، بخوانيد.
۵- مرور كردن
برنامه خود را بصورتى تنظيم كنيد كه سه پنجم از وقت مطالعه شما به مطالعه مطالب جديد ودو پنجم به مرور كردن درسهاى خوانده شده اختصاص داشته باشد. «مرور» را فراموش نكنيد. درسهاى پزشكى عمدتا نياز به از بر كردن دارند و بسرعت برق از ياد مىروند. پس گمان نكنيد كه با يك بار خواندن يك مبحث مطالب آن به يادتان مىماند. مرور كردن به شما كمك مىكند تا حافظه خود را به جنگ بطلبيد، نكاتى را كه در مطالعه اول از نظر انداختهايد، بياد بسپاريد و در مجموع برداشت بهترى از مطلب مورد مطالعه داشته باشيد.
۶- مطالعه هماهنگ
از روش مطالعه «هماهنگ» استفاده كنيد: به كمك اين روش در مورد مطالب مشترك بين مباحث مختلف، پايه اطلاعات خود را بر اساس مبحثى كه مطلب مورد نظر در آن اهميت بيشترى دارد، بنا كنيد و در هنگام خواندن مباحث ديگر، تنها نكات مربوط به مطلب مورد نظر را بياد بسپاريد. به عنوان مثال، مطلبى همچون STD در مباحث عفونى، پوست، زنان و اورولوژى مشترك است. در هنگام خواندن مبحث عفونى، شما پايهاى براى مطالب مربوط به (بصورت جدول، خلاصه، الگوريتم) تهيه مىكنيد و آن را بخاطر مىسپاريد. حال هنگام مطالعه مبحث پوست يا زنان يا اورولوژى، شما مىتوانيد از همان پايه مطالب خود استفاده كرده، تنها نكات لازم را به آن اضافه كنيد. بدين ترتيب نه تنها سرعت مطالعه شما افزايش مىيابد، بلكه مطالب مورد نظر بهتر در خاطر شما باقى خواهند ماند.
۷- پرسشهاى چهارگزينهاى
با پرسشهاى چهار گزينهاى آشنا شويد. يادتان باشد، لزومى ندارد كه مباحث را با كمك پرسشهاى چهار گزينهاى مطالعه كنيد، بلكه سعى كنيد پس از مطالعه دروس به سراغ پرسشهاى چهار گزينهاى بروید. يادتان باشد، حتما لازم نيست به پرسشهاى چهار گزينهاى درسى را بتازگى مطالعه كردهايد، بپردازيد. اگر راست مىگوئيد، به سراغ درسهايى برويد كه هنوز آنها را نخواندهايد. با بررسى پرسشهاى چهار گزينهاى:
با نحوه طرح پرسش آشنا مىشويد؛
مطالبى را كه در حافظه داريد مرور مىكنيد؛
به مطالبى كه پيش از آن مورد توجه شما نبودند، توجه مىكنيد؛
میفهمید كه چه مطالبى مهم هستند.
۸- خلاصه كردن / دستهبندى كردن
تا آنجا كه مىتوانيد مطالب مورد مطالعه را دستهبندى كنيد. هر چقدر مطلب مورد نظر مرتبتر باشد، بهتر به ذهن شما سپرده مىشوند و در هنگام آزمون شما راحتتر آن را از درون ذهن خود بيرون مىكشيد.
مقدار مطالعه
چقدر بايد مطالعه كنيم؟ اين پرسشى است كه در ناخودآگاه همه ما وجود دارد. چقدر بايد مطالعه كنيم تا نتيجه قابل قبولى در آزمون دستيارى كسب كنيم؟ نفر اول آزمون روزانه چقدر مطالعه مىكند؟ ۱۰ ساعت؟ ۱۸ ساعت؟ نگران نباشيد! نوع مطالعه مهمتر از مقدار مطالعه است! درست بخوانيد، اما كم بخوانيد! موفق مىشويد! لزومى ندارد براى قبول شدن در آزمون دستيارى خود را خانه حبس كنيد و فقط بخوانيد! كيفيت مطالعه بسيار مهمتر از كميت آن است. مطالعه مفيد بسيار مهمتر از مطالعه حجيم و بدون فايده است. درست مطالعه كنيد و از وقت خود نهايت استفاده را ببريد. روزانه فقط ۴ ساعت مىتوانيد مطالعه كنيد؟ اشكالى ندارد. حجم مطالعه خود را متناسب با وقت خود انتخاب كنيد و اگر همين ۴ ساعت مطالعه روزانه را بطور مرتب حفظ كنيد، مطمئن باشيد كه نتيجه مىگيريد. فقط يك نكته مهم: سعى كنيد در ماه آخر (يا ترجيحا دو ماه آخر) پيش از آزمون، مشغله خود را كمتر كنيد و بيشتر وقت براى مطالعه بگذاريد. هر چقدر بيشتر به آزمون نزديك شويد، اهميت زمان مطالعه شما بيشتر مىشود. پس ماه آخر سعى كنيد زمان مطالعه روزانه خود را به ۱۰ ساعت و يا بيشتر برسانيد.
رويارويى با تستها
1ـ آشنايى قبلى با تستها
آشنايى با نحوه طرح پرسشهاى آزمون اهميت زيادى دارد. حتما پرسشهاى سالهاى قبل را مطالعه و با دقت بررسى كنيد. ممكن است پرسش تكرارى طرح نشود، اما با مطالعه پرسشهاى سالهاى قبل (پيشكارورزى و دستيارى) ديدى كلى نسبت به نحوه طرح پرسشها بدست مىآوريد و مىتوانيد بر روى مطالب مهمتر (كه احتمال طرح پرسش از آنها بيشتر است)، تأكيد بيشترى داشته باشيد.
بهتر است در هنگام مطالعه هر مبحث (به عنوان مثال مطالعه مبحث بيمارىهاى شبكيه) پرسشهاى سالهاى قبل را هم بررسى كنيد. به عبارت ديگر پيش از شروع مطالعه، ابتدا نگاهى كلى به پرسشها بياندازيد، سپس مبحث را كامل مطالعه كنيد و بعد بار ديگر به سراغ پرسشها برويد و اين بار با دقت آنها را مطالعه كنيد و به آنها پاسخ دهيد.
2ـ تمرين تست زدن
پرسشهاى آزمون، چهار گزينهاى هستند. برخى بخوبى به اين پرسشهاى چهار گزينهاى پاسخ مىدهند و برخى ديگر با وجود معلومات كافى، پاسخ اشتباه به پرسشها مىدهند. شما از كدام دسته هستيد؟ اگر «تستزن» خوبى نيستيد، تست زدن را آغاز كنيد. براى نحوه تست زدن، الگوريتمى براى خود ابداع كنيد و بر اساس آن الگوريتم تا مىتوانيد تست بزنيد. به عنوان مثال با خود قرار بگذاريد كه براى پاسخ دادن به تست، در مورد تك تك گزينهها تصميم مستقلى مىگيريد. يعنى در مورد گزينه الف، بدون نگاه كردن به ساير گزينهها، تصميم مىگيريد كه آيا درست و يا نادرست است! اگر از نظر شما گزينه الف نادرست باشد، آنوقت به سراغ گزينه ب مىرويد و همينطور تا آخر…
3ـ نوع تستهاى مورد استفاده
انواع مجموعههاى تست موجود است. اما براى تمرين كردن چه مجموعه تستى انتخاب كنيم؟ مجموعه تستى مناسب است كه:
الف) از فعل منفى در پرسش استفاده نشده باشد (به عنوان مثال: در پرسش كدام گزينه زير نادرست است؟ از فعل منفى استفاده شده است. بهتر است پرسش تست، مثبت باشد. به عنوان مثال: تمامى گزينههاى زير درست هستند، بجز؟).
ب) به ازاى هر ۲ تا ۳ تست نكتهاى يك تست بصورت Case وجود داشته باشد.
ج) پاسخ تشريحى تستها از ۵ خط بيشتر نباشند. يادتان باشد، مطالعه از روى تست چندان به شما كمك نمىكند.
د) در گزينههاى تستها، همه موارد يا هيچكدام وجود نداشته باشند.
اعتماد به نفس
اعتماد به نفس نقش مهمى در غلبه شما بر هر نوع مشكلى دارد. در مورد آزمون دستيارى نيز اعتماد به نفس اهميت زيادى دارد. شما بايد اطمينان داشته باشيد كه نتيجه خوبى بدست مىآوريد تا آن نتيجه خوب نصيب شما شود. شما بايد به خود ايمان داشته باشيد و بدانيد كه مىتوانيد از اين آزمون سربلند بيرون بياييد تا موفق شويد! مهمترين شرط، براى موفق شدن، آن است كه احساس خوبى درباره خود داشته باشيد. انگار وقتى كه احساس خوبى نسبت به خود داريم، نوعى انرژى غير قابل انكار از خود ساطع مىكنيم كه تمامى آن چيزهايى را كه آرزو داريم به سمت ما مىكشد. با اعتماد به نفس بالا مىتوانيم قابليتهاى خود را به طور كامل به نمايش بگذاريم؛ اعتماد به نفس بالا به ما اين قدرت را مىدهد تا آنچه را كه مىخواهيم از زندگى بگيريم.
همه ما روزهايى را پشت سر گذاشتهايم كه در آن، دنيا محل بهترى به نظر مىرسيد. اما گاه نمىتوانيم درك كنيم كه خودِ ما هستيم كه مىتوانيم چنين تجربهاى را ايجاد كنيم. در روزهاى خوب، احساس خوبى داريم و خوشبين هستيم، به همين جهت نوعى انرژى مثبت از خود ساطع مىكنيم و بگذارید این طور فرض کنیم که اين انرژى مثبت در دنياى بيرونى تجربههايى مشابه با تجربه ما را به خود جذب مىكند. زمانى كه احساس خوبى در باره خود داريم، پُرتوان، الهامبخش و پُرانگيزه ظاهر مىشويم. در جايى كه پيش از اين «محدوديت» مىديديم، اكنون «امكان» را مىيابيم.
برنامهريزى
براى درس خواندن برنامهريزى كنيد! برنامههايى كه بخوبى طراحى شدهاند، كليد آرامش ذهن ما هستند. اگر مىخواهيم شب يا روز را در آرامش بسر بريم، بايد مسير خود را با دقت ترسيم كنيم و بدانيم كه قرار است چه هنگام و چگونه تصورات خود را به واقعيت تبديل كنيم. حتى اگر برنامههاى ما تغيير كنند، با داشتن راهكارى جايگزين مىتوانيم، بدون آن كه بىجهت مضطرب شويم، مسير خود را تغيير دهيم و زمانبندى خود را مجددا تنظيم كنيم.
وقتى بدانيد كه مىخواهيد به كجا برسيد و چگونه بايد پيشروى كنيد، از قدرت «اطمينان داشتن» بهرهمند خواهيد شد. اطمينان داشتن درباره زندگى به شما احساس آرامش مىدهد و كمك مىكند تا تصميماتى دقيق و واضح بگيريد. در اين حالت، وقتى صبح از خواب بيدار مىشويد، مىتوانيد بجاى آن كه با احساسات و يا زمزمههاى ذهن خود مشورت كنيد، به سراغ برنامهتان برويد. با دنبال كردن برنامهاى عملى مىتوانيد از كارهايى كه بايد هر روز انجام دهيد تا به جايى كه مىخواهيد برسيد، آگاه شويد. وقتى روشنبين و مطمئن باشيد، مىتوانيد به اختيار خود و با اعمالى قاطعانه و دقيق (كه بسرعت شما را به سمت هدف مطلوب پيش مىبرند)، به جلو حركت كنيد. اطمينان داشتن، اعمالِ درست را پيش پاى شما قرار مىدهد.
هدف برنامهربزى شما بايد واقعى و منطقى باشد. بايد طورى باشد كه با احتمال زياد بتوانيد به آن برسيد.
«براى رسيدن به هدفهايمان، گاه بايد در جهت باد بدويم و گاه بايد در خلاف جهت آن حركت كنيم، اما قطعا هيچگاه نبايد بايستيم.»
بنابراين بر اساس آنچه گفته شد، بطور خلاصه در هنگام مطالعه كردن بايد دو نكته مهم زير را هميشه در نظر داشت:
1ـ قسمت بيشتر پرسشهاى امتحان از بخش كمى از مطالب طرح مىشوند. به عبارت ديگر بيشتر پرسشهاى امتحان از مطالب مهم انتخاب مىشوند. پس بهتر است اول مطالب مهم را بخوانيد و بعد سراغ مطالبى برويد كه احتمالاً خواندن و نخواندن آنها فرقى ندارد.
2ـ مرور كردن مطالب کم خيلى مفيدتر از كم مرور كردن مطالب زياد است.
از دو نكته فوق نتيجه مىگيريم كه اگر شما بتوانيد مطالب مهم را انتخاب كنيد و آنها را سه بار مرور كنيد، بهتر از زمانى نتيجه مىگيريد كه كل مطالب را بخوانيد و فرصت مرور نداشته باشيد.
