ارتشاح چربی در کبد و ۱۰ نکته مهم تصویربرداری!

نکته اول: اصطلاح کبد چرب غیر الکلی به طیفی از بیماری‌های کبدی اطلاق می‌شود: ۱- استئاتوز کبدی (ارتشاح چربی در کبد)؛ ۲- استئاتوهپاتیت غیر الکلی (NASH)؛ ۳- سیروز.

نکته دوم: ارتشاح چربی در کبد یا همان استئاتوز کبدی، اختلالی بسیار شایع است که از تجمع چربی در هپاتوسیت‌ها در نتیجه بیماری‌هایی مانند چاقی، دیابت ملیتوس، هپاتیت یا سیروز بوجود می‌آید. بیشتر بیماران مبتلا به کبد چرب بدون علامت هستند.

نکته سوم: ارتشاح چربی ممکن است منتشر یا فوکال باشد. ضایعات فوکال ممکن است منفرد یا متعدد باشند.

نکته چهارم: در حالت طبیعی در سی‌تی اسکن بدون ماده حاجب، دانسیته کبد برابر یا بیشتر از دانسیته طحال است. در ارتشاح چربی کبد، طحال دانسیته بیشتری نسبت به کبد دارد.

نکته پنجم: اگر ارتشاح چربی در کبد منتشر باشد، کبد مختصری بزرگ می‌شود. در این حالت عروق خونی بهتر دیده می‌شوند، اما دچار انسداد و جابجایی نیستند.

نکته ششم: اگر ارتشاح چربی در کبد، فوکال باشد، ممکن است در تصویربرداری ظاهری شبیه به تومور داشته باشد. برخلاف تومور واقعی، ارتشاح چربی اثر توده‌‌ای یا Mass Effect ایجاد نمی‌کند و ممکن است در مدت چند هفته ظاهر و ناپدید شوند (برخلاف توده‌های توموری).

نکته هفتم: MRI دقیق‌ترین روش تصویربرداری برای ارزیابی کبد چرب است. در MRI برای این منظور از پدیده‌ای به نام Chemical Shifting Imaging استفاده می‌شود تا وجود چربی میکروسکوپی داخل سلولی در کبد تشخیص داده شود.

نکته هشتم: سیروز بیماری مزمن و غیر قابل برگشت کبدی است که با تخریب سلول‌های طبیعی کبد و ایجاد فیبروز منتشر مشخص می‌شود و مسیر نهایی بسیاری از اختلالات مانند هپاتیت B و C، الکلیسم، ارتشاح غیر الکلی چربی در کبد و بیماری‌های مختلف مانند هموکروماتوز است.

نکته نهم: در جریان سیروز کبدی، در سی‌تی اسکن، در مراحل اولیه ممکن است ارتشاح منتشر چربی دیده شود؛ با پیشرفت بیماری کبدی شکلی لوبوله پیدا می‌کند؛ اندازه آن کوچک می‌شود و لوب راست کوچک‌تر و لوب چپ و لوب کودیت بطور نامتناسبی بزرگ‌تر دیده می‌شوند (بویژه در سیروز الکلی).

نکته دهم: در سیروز، اگر سی‌تی اسکن با ماده حاجب داخل وریدی انجام شود، ظاهر غیر هموژن و Mottlet دیده می‌شود: این نما ناشی از وجود ندول‌های رژنراتیو، ارتشاح فوکال چربی و فیبروز است.