انسداد حاد بخش فوقانی مجاری هوایی در کودکان و ۱۰ نکته بسیار بسیار بسیار مهم!

نکته اول: انسداد بخش فوقانی مجاری هوایی یعنی انسداد هر بخش از مجاری هوایی بالاتر از ورودی توراکس (از انسداد بینی در نتیجه سرماخوردگی تا انسداد تهدید کننده حیات حنجره یا بخش فوقانی نای).

نکته دوم: به کمک جدول زیر می‌توان بین علل سوپراگلوتیک و ساب‌گلوتیک انسداد حاد مجاری هوایی فرق گذاشت:

انسداد سوپرا گلوت انسداد ساب‌گلوت
سندرم بالینی شایع اپی‌گلوتیت، آبسه رتروفارنژیال کروپ، آنژیوادم، جسم خارجی، تراکئیت باکتریایی
استرایدور آرام بلند
صدا Muffled Hoarse
دیسفاژی وجود دارد وجود ندارد
وضعیت Tripode یا Arching وجود دارد وجود ندارد
سرفه Barking وجود ندارد وجود دارد
وضعیت توکسیک وجود دارد وجود ندارد (بجز در تراکئیت)
تریسموس برخی موارد وجود ندارد
Drooling وجود دارد وجود ندارد

نکته سوم: کروپ توسط ویروس پاراآنفلوآنزا و دیگر ویروس‌ها ایجاد می‌شود. بیمار ۶ ماه تا ۳ سال سن دارد؛ دچار تب و علایم عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفسی (کوریزا و عطسه) است؛ توکسیک نیست؛ در معاینه دچار استریدور و سرفه شبیه به صدای سگ و خشونت صدا است. در تصویربرداری Steeple Sign دیده می‌شود و درمان با کمک اپی‌نفرین آئروسل، استروئید سیستمیک و بخور مرطوب انجام می‌شود.

نکته چهارم: اپی‌گلوتیت توسط پنوموکک، هموفیلوس آنفلوآنزا و ویروسی‌های تنفسی ایجاد می‌شود و در سنین ۲ تا ۶ سال شایع است. بیمار دچار تب بالا است؛ بیماری سریع شروع می‌شود؛ سرفه وجود ندارد. بیمار قادر به بلع نیست. در معاینه بیمار توکسیک و آژیته است و وضعیت نشستن خاص دارد (Tripod Sitting). دچار Drooling است و استرایدور دارد. در تصویربرداری Thumb Sign دیده می‌شود. در آزمایشات لوکوسیتوز وجود دارد و درمان با انتوباسیون (در صورت لزوم) و تجویز آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود.

نکته پنجم: تراکئیت باکتریایی توسط استافیلوکک ارئوس یا موراکسلا کاتارالیس ایجاد می‌شود و می‌تواند هر سنی را گرفتار کند. شروع بیماری سریع است و بیمار دچار تب بالا است. علایم عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفسی (کوریزا و عطسه) وجود ندارد. در معاینه بیمار توکسیک و مضطرب است و ممکن است استریدور یا سرفه داشته باشد. در تصویربرداری، بی‌نظمی حاشیه‌های نای و در آزمایش‌ها لوکوسیتوز دیده می‌شود. درمان با انتوباسیون (در صورت لزوم) و تجویز آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود.

نکته ششم: آبسه رتروفارنژیال توسط استافیلوکک ارئوس، استرپتوکک گروه A یا بی‌هوازی‌های دهانی ایجاد می‌شود و در سن زیر ۶ سال شیوع دارد. شیوع بیماری تدریجی است و بیمار دچار تب و گلودرد می‌شود. علایم عفونت بخشی فوقانی دستگاه تنفسی یا سرفه وجود ندارد. در معاینه تا حدی توکسیک است و Drooling دارد. حلق ملتهب است؛ گردن قوس دارد. در تصویربرداری افزایش ضخامت فضای رتروفارنژیال دیده می‌شود و در آزمایش‌ها لوکوسیتوز وجود دارد. درمان به کمک تجویز آنتی‌بیوتیک و درناژ جراحی انجام می‌شود.

نکته هفتم: آبسه پری‌تونسیلر توسط استرپتوکک گروه A و بی‌هوازی‌های دهانی ایجاد می‌شود و در سنین بالای ۸ سال شیوع دارد. بیمار دچار تب و گلودردی است که ناگهان تشدید می‌شود. تریسموس وجود دارد. در معاینه بیمار تا حدی توکسیک است و صدای Hot Potato دارد؛ دچار Drooling است و تورم نامتقارن لوزه‌ها دیده می‌شود. برای تشخیص نیاز به تصویربرداری نیست. در آزمایش لوکوسیتوز وجود دارد. درمان با آنتی‌بیوتیک و درناژ جراحی انجام می‌شود.

نکته هشتم: آنژیوادم می‌تواند در هر سنی ایجاد شود. بیمار تب تدارد؛ شروع بیماری ناگهانی است. تورم ارتیکاریایی صورت وجود دارد. ممکن است سابقه تماس با آلرژن ذکر شود. بیماری غیر توکسیک است (مگر آن که دچار آنافیلاکسی شده باشد)؛ ممکن است دچار استریدور باشد. ادم صورت و خشونت صدا دارد. در تصویربرداری Steeple Sign دیده می‌شود. درمان با اپی‌نفرین (آئروسل یا داخل عضلانی)، استروئید سیستمیک و آنتی‌هیستامین صورت می‌گیرد.

نکته نهم: کروپ اسپورادیک در سنین ۶ ماه تا ۶ سال روی می‌دهد. شروع ناگهانی دارد؛ بیمار دچار تب یا علایم عفونت بخش فوقانی دستگاه تنفسی نیست. این درگیری عود کننده است و اغلب شب‌ها ایجاد می‌شود. در معاینه بیمار توکسیک نیست؛ ممکن است دچار استرایدور باشد. سرفه شبیه به صدای سگ دارد. تصویربرداری اغلب طبیعی است. درمان با اپی‌نفرین آئروسل، آنتی‌هیستامین‌ها، آنتی‌اسیدها و استروئیدهای سیستمیک انجام می‌شود.

نکته دهم: به دام افتادن جسم خارجی در مجاری هوایی در سنین ۶ ماه تا ۵ سال روی می‌دهد و با شروع ناگهانی سرفه و حالت خفگی مشخص می‌شود. بیمار توکسیک نیست و حالت مضطرب دارد، دچار استریدور است، سرفه زنگ دار دارد و آفونیک است. ممکن است در رادیوگرافی جسم خارجی رادیواپک دیده شود. برای درمان از برونکوسکوپی غیر قابل انعطاف استفاده می‌شود.