بیماریهای جریان خون کبد را به سه دسته تقسیم میکنند: ۱- بیماریهای مربوط به خونی که به کبد میرسد؛ ۲- بیماریهای عروقی داخل کبدی؛ ۳- بیماریهای مربوط به خونی که از کبد خارج میشود.
نکته اول: خون از دو منشاء به کبد میرسد: ۱- شریان هپاتیک؛ ۲- ورید پورت. پس بیماریهای عروقی مربوط به خونی که به کبد میرسد از اختلال در شریان هپاتیک یا اختلال در ورید پورت ناشی میشود.
نکته دوم: در اختلال در شریان هپاتیک به سبب آن که کبد از دو منبع خون مىگیرد، انفارکتوس کبد نادر است. با این حال ترومبوز یا انسداد
یکى از شاخههاى داخل کبدى شریان کبدى در اثر آمبولى، نئوپلاسم یا اختلالات التهابى نظیر پلىآرتریت ندوزا مىتواند سبب انفارکتوس کبد شود که ممکن است رنگپریده یا هموراژیک باشد.
نکته سوم: در اثر انسداد ورید پورت یا شاخههاى اصلى آن، بیمار دچار درد شکم و دیگر تظاهرات بالینى هیپرتانسیون پورت (بویژه واریسهاى مرى که مستعد پارگى هستند)، مىشود. در این حالت آسیت شایع نیست.
نکته چهارم: یک سوم موارد انسداد ورید پورت در خارج کبد، ایدیوپاتیک هستند؛ از جمله دیگر علل مىتوان به سیروز (در ۲۵% از بیماران با ترومبوز ورید پورت همراه است)، وضعیتهاى بیش انعقادى، بیمارىهاى التهابى (پانکراتیت) و تروما اشاره کرد.
نکته پنجم: انسداد شاخههاى داخل کبدى ورید پورت سبب انفارکتوس ایسکمیک نمىشود و در عوض منطقهاى به رنگ قرمز آبى با حاشیه مشخص ایجاد مىکند که انفارکتوس Zahn نامیده مىشود. در این ناحیه نکروز وجود ندارد و تنها آتروفى شدید سلولهاى کبدى و پرخونى قابل توجه مربوط به سینوزوئیدهاى متسع مشهود است.
نکته ششم: شایعترین علت انسداد جریان خون در داخل کبد، سیروز است.
نکته هفتم: از جمله بیماریهای مسبب اختلال در جریان خون خروجی از کبد میتوان به دو مورد اشاره کرد: ۱- بیماری Veno-Occlusive؛ ۲- سندرم بودکیاری.
نکته هشتم: اگر کوچکترین شاخههاى وریدهاى داخل کبدى دچار انسداد شوند سندرم انسداد سینوزوئیدى ایجاد مىشود که در گذشته بیمارى
Veno-Occlusive نامیده مىشد. این سندرم امروزه به دنبال پیوند آلوژنیک سلولهاى بنیادى خونساز یا بیمارانى که شیمىدرمانى مىشوند، بوجود مىآید.
نکته نهم: انسداد دو یا چند مورد از وریدهاى کبدى اصلى سندرم بودکیارى را ایجاد مىکند که با بزرگى کبد، درد و آسیت مشخص مىشود. از جمله علل این عارضه مىتوان به وضعیتهاى بیش انعقادى و کانسرهاى داخل شکمى (بویژه HCC) اشاره کرد.
نکته دهم: در سندرم بودکیارى کبد متورم و به رنگ قرمز ارغوانى است و کپسول آن کشیده شده است. در بررسى میکروسکوپى در پارانشیم گرفتار کبد، پرخونى شدید و نکروز مرکز لبولى دیده مىشود. اگر روند ایجاد ترومبوز آهستهتر باشد، فیبروز مرکز لبولى ایجاد مىشود.