نکته اول: گلومرول تشکیل شده است از مویرگهایى که در داخل کپسولى به نام کپسول بومن قرار دارند. خون از دیواره گلومرول فیلتره مىشود (مثل صافى) و مایع آن وارد نفرون مىشود و نفرون تغییراتى روى این مایع مىدهد و مواد غیر ضرورى آن را دفع مىکند.
نکته دوم: دیواره گلومرول از داخل به خارج سه بخش دارد:
- اندوتلیوم (سلولهاى صاف و منفذدار)؛
- غشاء پایه؛
- اپىتلیوم (سلولهاى برجسته که بین آنها فاصله است).
نکته سوم: از نظر پاتوژنز، میتوان بیماریهای گلومرولی را به دو دسته اصلی تقسیم کرد:
- بیماریهای ایمنی: بیمارىهاى گلومرولى اغلب منشأ ایمنى دارند.
- بیماریهای غیر ایمنی: در برخى موارد هم گلومرول آسیب مىبیند بدون آن که سیستم ایمنى نقش مستقیم داشته باشد: دیابت!
نکته چهارم: اختلالات ایمنی درگیر کننده گلومرول را میتوان به دو دسته تقسیم کرد:
- گاهى اوقات در داخل خون کمپلکس ایمنى ایجاد مىشود و این کمپلکسهاى ایمنى موقع عبور از گلومرول در صافى آن گیر مىکنند و در نتیجه گلومرول بصورت ناظر بىگناه دچار التهاب مىشود. در این حالت رسوب این کمپلکسهاى ایمنى در گلومرول نماى گرانولر دارد.
- گاهى اوقات آنتىبادى مستقیما بر علیه اجزاى گلومرول تشکیل مىشود و در این حالت آنتىبادى در گلومرول رسوب مىکند و در این حالت رسوب، نماى خطى دارد.
نکته پنجم: در هر حال وقتى گلومرول آسیب مىبیند، تظاهرات بالینى این آسیب بصورت سندرمهاى مختلفى ظاهر مىشود:
- سندرم نفروتیک: ترکیب پروتئینورى بیش از ۳.۵ گرم در روز + هیپوآلبومینمى + هیپرلیپیدمى + ادم؛
- سندرم نفریتیک: ترکیب نارسایى حاد کلیه (الیگورى، ادم، هیپرتانسیون) + خونریزى گلومرولى (یعنى وجود گلبول قرمز دیسمرفیک یا کست گلبول قرمز)؛
- گلومرولونفریت سریعا پیشرونده: مىتواند بصورت سندرم نفریتیک ظاهر شود و در طى روزها تا ماهها پیشرفت مىکند؛
- سایر موارد: مانند بیمارىهاى غشاء پایه و…
نکته ششم: براى تشخیص بیمارىهاى گلومرولى دو نکته اهمیت دارد: اول کمپلمان (در برخى از بیمارىهاى گلومرولى سطح کمپلمان پائین است) و دوم نمونهبردارى.
نکته هفتم: برای تشخیص بیماریهای گلومرولی، اندازه سطح کملپلمان سرم مهم است. بیمارىهاى گلومرولى همراه با هیپوکمپلمانتمى بشرح زیر هستند:
- گلومرولونفریت بعد از عفونت؛
- نفریت لوپوسى (حاد)؛
- گلومرولوپاتى C3 (گلومرولونفریت C3 و Dense Deposit Disease)؛
- آمبولى کلسترولى؛
- گلومرولونفریت کرایوگلوبولینمیک؛
- نفروپاتى مرتبط باIgG4؛
- گلومرولونفریت فیبریلرى.
نکته هشتم: براى تشخیص بیمارىهاى گلومرولى مىشود از کلیه نمونهبردارى کرد و این نمونه را به سه روش بررسى کرد:
- با میکروسکوپ نورى؛
- با میکروسکوپ ایمونوفلورسانس براى دیدن رسوب ایمونوگلوبولینها؛
- با میکروسکوپ الکترونى براى دیدن محل رسوبها (در بیشتر بیمارىهاى گلومرولى رسوب زیر اپىتلیوم است، بجز چند مورد مانند نفریت لوپوسى و گلومرولونفریت مامبرانو پرولیفراتیو).
نکته نهم: هماچورى میکروسکوپى بصورت وجود بیش از ۲ گلبول قرمز در هر High Power Field میکروسکوپ، در نمونه سانتریفوژ شده ادرار تعریف مىشود. RBCهایى که از گلومرولها منشأ مىگیرند، دیسمرفیک هستند و اندازهها و شکلهاى مختلفى دارند، در حالى که RBCهاى غیر گلومرولى، اندازه و شکلى یکسان دارند.
نکته دهم: نفروپاتى IgA (بیمارى برگر) شایعترین گلومرولوپاتى اولیه است.