تغییرات سیستم ریوی در حاملگی و ۱۰ نکته بسیار مهم!

نکته اول: در اثر حاملگى، قفسه سینه زن دچار تغییرات مرفولوژیک متعددى مى‌‏شود. در انتهاى حاملگى و در اثر افزایش اندازه رحم، دیافراگم
در حدود ۴ سانتى‌‏متر بالا مى‌‏رود و با افزایش قطر و محیط قفسه سینه، زاویه ساب‌‏کوستال باز مى‌‏شود.

نکته دوم: در حاملگى مقدار مصرف کلى اکسیژن بدن در حدود ۵۰ میلى‏‌لیتر در دقیقه افزایش مى‌‏یابد (۲۰% بالاتر از قبل از حاملگى). در حدود ۵۰% از این افزایش، توسط رحم و محتویات آن، ۳۰% توسط قلب و کلیه، ۱۸% توسط عضلات تنفسى و بقیه توسط بافت‌‏هاى پستانى مصرف مى‏‌شود.

نکته سوم: در حاملگی در اثر تطابق عملکردى سیستم تنفسى، اکسیژن بیشترى به ریه‏‌ها تحویل داده مى‏‌شود. در اثر بالا رفتن دیافراگم، حجم باقیمانده و ظرفیت عملى باقیمانده ۲۰% و حجم کلى ریه ۵% کاهش پیدا مى‏‌کنند. اگرچه سرعت تنفس مادر تغییر نمى‌‏کند، اما حجم جارى ۳۰ تا ۴۰% افزایش دارد.

نکته چهارم: از جمله تغییرات سیستم ریوی در حاملگی می‌توان به تغییر در ونتیلاسیون دقیقه‌ای اشاره کرد: در حاملگى ونتیلاسیون دقیقه‏‌اى ۴۰-۳۰% افزایش دارد.

نکته پنجم: در حاملگی سطح پروژسترون افزایش می‌یابد. پروژسترون حساسیت گیرنده‏‌هاى شیمیایى مرکزى به دى‌‏اکسید کربن را افزایش مى‌‏دهد و در نتیجه ونتیلاسیون افزایش پیدا مى‏‌کند و PCO2 کم مى‏‌شود. به سبب آلکالوز تنفسى ایجاد شده، کلیه‏‌ها بى‏‌کربنات بیشتر دفع مى‌‏کنند و در نتیجه pH خون مادر طبیعى مى‏‌ماند.

نکته ششم: در زنان حامله تنگى‌‏نفس شایع است و به نظر مى‌‏رسد نوعى پاسخ فیزیولوژیک به پائین بودن PCO2 شریانى باشد.

نکته هفتم: پرخونى مخاطى ناشى از حاملگى مى‌‏تواند سبب گرفتگى قابل توجه بینى و افزایش ترشحات بینى شود.

نکته هشتم: در حاملگى در معاینه ریه، تغییر قابل توجهى مشاهده نمى‏‌شود.

نکته نهم: در حاملگى طبیعى در ABG آلکالوز تنفسى جبران شده مشاهده مى‏‌شود. PCO2 شریانى ۳۲-۲۷ میلى‌‏متر جیوه و مقدار بى‏‌کربنات
18 تا ۳۱ میلی‌اکی والان در لیتر است. pH در محدوده طبیعى ۷.۴۰ تا ۷.۴۵ است.

نکته دهم: در حاملگى طبیعى، در CXR ممکن است برجسته بودن عروق ریوى (در اثر افزایش حجم خون در گردش) مشاهده شود.