نکته اول: متاستازها، شایعترین تودههای بدخیم کبد هستند. بیشتر متاستازهای کبدی از مجرای گوارش، بویژه کولون منشاء میگیرند و تقریبا تمامی آنها از طریق جریان خون به کبد میرسند. از جمله دیگر منشاهای متاستاز کبدی میتوان به معده، پانکراس، مری، ریه، پستان و ملانوم بدخیم اشاره کرد
نکته دوم: بیشتر متاستازهای کبدی متعدد هستند؛ اما از سوی دیگر متاستازها شایعترین علت وجود توده بدخیم منفرد در کبد هستند.
نکته سوم: در سیتی اسکن متاستازها معمولا بصورت تودههای کبدی متعدد با Low Attenuation ظاهر میشوند. ممکن است در متاستازهای بزرگتر مناطق نکروز دیده شود (نواحی منقوط با Attenuation پائین در توده). کارسینومهای تولید کننده موسین (مانند کارسینومهایی که از معده، کولون یا تخمدان منشاء میگیرند)، هم در محل تومور اولیه و هم در محل متاستاز ممکن است کلسیفیه شوند.
نکته چهارم: MRI به اندازه سیتی اسکن در تشخیص متاستازهای کبدی حساس است، اما معمولا نقش «حل کننده مسئله» را دارد. MRI گرانتر از سیتی اسکن است و ممکن است آرتیفکت حرکتی آن بیشتر از سیتی اسکن باشد.
نکته پنجم: کارسینوم هپاتوسلولار شایعترین بدخیمی اولیه کبد است. تقریبا تمامی کارسینومهای هپاتوسلولار در کبدهایی ایجاد میشوند که دچار نوعی مشکل زمینهای نظیر سیروز و یا هپاتیت هستند. بیشتر این کارسینومها منفرد میباشند؛ یک مورد از هر ۵ مورد متعدد هستند و شبیه به متاستاز به نظر میرسند. تهاجم عروقی شایع است؛ به ویژه به سیستم پورت!
نکته ششم: در سیتی اسکن، کارسینوم هپاتوسلولار میتواند به سه صورت دیده شود: ۱- توده منفرد؛ ۲- تودههای متعدد؛ ۳- ارتشاح منتشر.
نکته هفتم: در سیتی اسکن بدون ماده حاجب بیشتر کارسینومهای هپاتوسلولار دانسیته پائین دارند (هیپودانس هستند) یا دانسیته مشابه بافت کبد دارند (ایزودانس هستند). به دنبال تزریق ماده حاجب داخل وریدی، در مرحله شریانی هیپردانس میشوند و سپس در مرحله وریدی به وضعیت هیپودانس یا ایزودانس بر میگردند. بطور شایع نواحی با Attenuation پائین در اثر نکروز دیده میشود و کلسیفیکاسیون هم نسبتا شایع است.
نکته هشتم: MRI میتواند خصوصیاتی را نشان بدهد که برای کارسینوم هپاتوسلولار نسبتا اختصاصی هستند: متاستازهای داخل کبدی و تهاجم وریدی. برخلاف ضایعان خوشخیم کبدی مانند همانژیوم که گادولینیوم داخل وریدی را نگه میدارند، کارسینوم هپاتوسلولار این ماده حاجب را میشوید و پاک میکند!!
نکته نهم: همانژیوم کاورنو شایعترین تومور اولیه کبد است و بعد از متاستاز کبدی، دومین توده لوکالیزه کبد میباشد. در زنان شایعتر است و اغلب منفرد و تقریبا در تمامی موارد بدون علامت است.
نکته دهم: در سیتی اسکن و MRI با ماده حاجب، همانژیوم کبدی از محیط به سمت داخل، Enhance میشود.