نکته اول: تینهآی سر عفونت درماتوفیتی موها و پوست سر است. این بیماری بیشتر کودکان سنین ۳ تا ۱۴ ساله را گرفتار میکند و در بزرگسالان ناشایع است.
نکته دوم: از میان درماتوفیتهای بیماریزا، فقط تریکوفیتونها و میکروسپورومها سبب تینهآی سر میشوند و اپیدرموفیتون به مو تهاجم نمیکند.
نکته سوم: بر اساس تهاجم درماتوفیت به ساقه مو، تینهآی سر را به سه نوع تقسیم میکنند:
- اندوتریکس: آرتروکونیدیهای درماتوفیت در داخل ساقه مو هستند. این نوع تینهآی سر در اثر انواع آنتروپوفیل تریکوفیتون ایجاد میشود و از نظر بالینی بصورت Black Dots ظاهر میشود.
- اکتوتریکس: آرتروکونیدیهای درماتوفیت در خارج از ساقه مو هستند. این نوع تینهآی سر در اثر انواع زئوفیل و ژئوفیل تریکوفیتون و میکروسپوروم ایجاد میشود و از نظر بالینی بصورت Gray Patch یا کریون ظاهر میشود.
- فاووس: هایفا و فضاهای هوا در داخل ساقه مو دیده میشود. این نوع تینهآی سر توسط تریکوفیتون شوئن لاینی ایجاد میشود.
نکته چهارم: از نظر بالینی، تینهآی سر ۴ شکل دارد:
- Black Dots
- Gray Patch
- فاووس
- کریون
نکته پنجم: Black Dots توسط تریکوفیتون تونسورانس و تریکوفیتون ویولاسئوم ایجاد میشود و اندوتریکس است. یک یا چند پچ ریزش مو با پوسته مختصر و التهاب کم دیده میشود: بر روی این پچ نقاط سیاه رنگ دیده میشود. این نقاط سیاه رنگ موهای مبتلا هستند که در سطح پوست شکسته شدهاند. موهای درگیر با نور وود فلورسانس نشان نمیدهند.
نکته ششم: Gray Patch توسط میکروسپوروم کانیس و میکروسپوروم اودووینی ایجاد میشود و اکتوتریکس با اسپور کوچک است. یک یا چند پچ ریزش مو با پوستهریزی آشکار و التهاب کم دیده میشود. موهای ناحیه گرفتار کدر و خاکستری هستند و در چند میلیمتری سطح پوست میشکنند. موهای آلوده و پوستهها فلورسانس سبز دارند.
نکته هفتم: فاووس نوعی تینهآی سر مزمن است و توسط تریکوفیتون شوئن لاینی ایجاد میشود. پلاک اریتماتو و پوستهداری روی سر دیده میشود که کراست ضخیم و زرد رنگی روی آن را پوشانده است. اگر کراست برداشته شود، فرورفتگی فنجانی شکل قرمز با قاعده مرطوب دیده میشود که اسکاچولا نام دارد. ضایعه بویی بد شبیه به بوی لانه موش دارد. موهای درگیر کدر هستند و بعد از ریزش اسکار به جا میماند. موهای آلوده با نور وود فلورسانس خاکستری سبز دارند.
نکته هشتم: کریون نوعی تینهای سر با التهاب شدید است و اکتوتریکس با اسپور بزرگ میباشد. معمولا توسط تریکوفیتون وروکوزوم و تریکوفیتون منتاگروفیت یا میکروسپوروم جیپسیوم ایجاد میشود. توده التهابی دردناکی بر روی سر ایجاد میشود که بر روی آن پوستولهای چرکی و سینوسهای ترشح کننده چرک وجود دارد. موهای محل گرفتاری کاملا ریزش دارند. گاه بیمار دچار تب و آدنوپاتی گردنی هم میشود. در صورت درمان مناسب، بعد از بهبود موها مجددا رشد میکنند و در غیر این صورت آلوپسی سیکاتریسیل وجود خواهد داشت.
نکته نهم: در تینهآی سر باید حتما درمان خوراکی انجام شود. درمان موضعی تنها از انتشار بیماری در خود بیمار و سرایت آن به دیگران جلوگیری میکند. توصیه میشود تمام افراد خانواده بیمار از شامپوهای ضد قارچ استفاده کنند.
نکته دهم: از جمله درمانهای خوراکی مورد استفاده برای تینهآی سر میتوان به گریزئوفولوین، تریبنافین و ایتراکونازول اشاره کرد.