نکته اول: درماتیت تماسی آلرژیک نوعی بیماری التهابی پوست با گرفتاری اولیه اپیدرم است که در اثر واکنش افزایش حساسیت تاخیری پوست در برابر آلرژنهایی ایجاد میشود که بیمار قبلا به آنها حساس شده است.
نکته دوم: درماتیت تماسی آلرژیک بصورت راش اگزمایی خارشدار با حدود مشخص ظاهر میشود که میتواند حاد یا مزمن باشد:
- مرحله حاد: ضایعات تاولدار و ترشحدار
- مرحله مزمن: پلاکهای لیکنیفیه یا پلاکهای پوستهدار
نکته سوم: درماتیت تماسی آلرژیک بطور تیپیک محدود به ناحیهای از پوست است که در تماس با آلرژن میباشد. این نوع اگزما میتواند منتشر شود.
نکته چهارم: پچ تست استاندارد طلایی برای تشخیص درماتیت تماسی آلرژیک است.
نکته پنجم: تفاوتهای بین درماتیت تماسی تحریکی و درماتیت تماسی آلرژیک عبارتند از:
| خصوصیات | درماتیت تماسی تحریکی | درماتیت تماسی آلرژیک |
| اختصاصی بودن آنتیژن | غیر اختصاصی | اختصاصی |
| حساس شدن | لازم نیست | لازم است |
| استعداد ژنتیکی | وجود ندارد | وجود دارد |
| خارش | در ابتدا وجود ندارد | قابل توجه است |
| درد / سوزش | در ابتدا قابل توجه است | کم اهمیتتر است |
| وزیکل | شایع نیست | شایع است |
| پوستول | شایع است | شایع نیست |
نکته ششم: نیکل شایعترین علت درماتیت تماسی آلرژیک در خانم است. حساسیت به نیکل از کودکی یا ابتدای بزرگسالی شروع میشود. حساسیت ناشی از سوراخ کردن گوش و یا استفاده از جواهرات بدلی ایجاد میشود. همچنین حساسیت به نیکل میتواند ناشی از دکمه و زیپ شلوار جین (بصورت پچ اگزمایی در نزدیک ناف) باشد. پچ اگزمایی نزدیک ناف، پاتوگنونونیک حساسیت به نیکل است. در صورت شک به درماتیت تماسی آلرژیک ناشی از نیکل باید لاله گوش و مچ دست بیمار را معاینه کرد. درماتیت لاله گوش در اثر استفاده از گوشوارههای بدلی و درماتیت مچ دست در اثر بند فلزی ساعت مچی ایجاد میشود.
نکته هفتم: در جریان فرآوری لاستیک از مواد شیمیایی استفاده میشود که سبب افزایش استحکام و جلوگیری از اکسیداسیون آن میشوند. این مواد میتوانند درماتیت تماسی آلرژیک ایجاد کنند. واکنش به پروتئین لاتکس طبیعی که در دستکشهای لاتکس وجود دارد در سالهای اخیر بطور فزاینده دیده میشود. در کل پروتئین لاتکس میتواند سبب واکنش افزایش حساسیت فوری شود (از کهیر تماسی تا رینیت، آسم و آنافیلاکسی). بیشتر بیماران، کارکنان بخشهای بهداشتی و درمانی (جراحان و پرستاران) هستند.
نکته هشتم: کروم، ماده حساسیتزای اصلی در سیمان است. درماتیت سیمان در کارگران ساختمانی شایع است.
نکته نهم: کبالت فلزی است که اغلب در ترکیب با دیگر ترکیبات فلزی برای افزایش سختی و استحکام به کار میرود. اغلب کبالت در ترکیب با تیکل، کروم، مولیبدن و تنگستن به کار میرود و به همین دلیل حساسیت با کبالت اغلب با حساسیت به نیکل یا کروم همراه است. حساسیت با کبالت میتواند ناشی از تماس با مواد آرایشی، رنگ مو و سرامیک روی بدهد.
نکته دهم: اصول کلی درمان درماتیت تماسی آلرژیک به این شرح است: ۱-درمان ضایعات حاد و وزیکولر و مترشح با Astringents مانند محلول بارو، آب دالیبور؛ ۲- درمان التهاب با کورتیکواستروئیدها یا مهار کنندههای کلسینورین (مانند تاکرولیموس و پیمکرولیموس)؛ ۳- تجویز امولینت؛ ۴- درمان عفونت ثانوی با آنتیبیوتیک؛ ۵- درمان خارش با آنتیهیستامین. در موارد شدید از درمان خوراکی با کورتیکواستروئیدها استفاده میشود.