نکته اول: مبحث اختلالات خونریزیدهنده از داخلی خون، ۱۵% از سوالات داخلی خون در آزمونهای مختلف (دستیاری و پیشکارورزی) را شامل میشود. مبحث بسیار مهمی است و علاوه بر داخلی، در جراحی و در کودکان هم به کارتان میآید.
نکته دوم: اختلالات خونریزیدهنده را به سه دسته اصلی تقسیم میکنیم:
- اختلالات عروقی: مثل واسکولیتها که با پورپورای قابل لمس مشخص میشوند.
- اختلالات پلاکتی: سبب خونریزی سطحی (پوستی مخاطی) و فوری (مدت کوتاهی بعد از تروما) میشوند.
- اختلالات انعقادی: سبب خونریزی عمقی (همآرتروز) و تاخیری (با تاخیر بعد از تروما) میشوند.
نکته سوم: اول بعد تشخیص اختلالات خونریزیدهنده را بخوانید. بخش مهمی هست و به انواع آزمونهای مربوط به تشخیص این اختلالات میپردازد: مثل PT و PTT و آزمونهای Mixing (که این آخری بسیار مهم و سوالی هست)!
نکته چهارم: با اختلالات عروقی کار زیادی نداریم و اگر لازم باشد، در مبحث واسکولیتها آنها را میخوانیم. اما اختلالات پلاکتی مهم هستند. اختلالات پلاکتی به دو دسته تقسیم میشوند:
- اختلال در تعداد
- اختلال در عملکرد
نکته پنجم: اختلال در تعداد پلاکتها (ترومبوسیتوپنی) ناشی از علل زیر است:
- اختلال در تولید پلاکتها
- افزایش تخریب پلاکتها
- احتباس پلاکتها
- ترقیق پلاکتها
نکته ششم: در بین اختلالات تعداد پلاکتها، مهمتر از همه افزایش تخریب پلاکتها هست که ممکن است ایمنی یا غیر ایمنی باشد. در بین اختلالات ایمنی از همه مهمتر ITP هست: ترومبوسیتوپنی اتوایمیون: بسیار مهم و سوالی. تشخیص و درمان آن را حسابی بخوانید. در بین اختلالات غیر ایمنی که سبب تخریب پلاکتها میشوند، DIC از همه مهمتر است. تشخیص آن را خوب بخوانید.
نکته هفتم: اختلال در عملکرد پلاکتها را به دو دسته تقسیم میکنیم. ۱- اختلالات ارثی؛ ۲- اختلالات اکتسابی. اختلالات ارثی با مطالب کودکان همپوشانی دارند، اما در مجموع اختلال در عملکرد پلاکتها خیلی سوالی نیست.
نکته هشتم: نوبت میرسد به مبحث بسیار مهم، درمان اختلالات پلاکتی. این بخش را خوب یادبگیرید. اندیکاسیونهای تزریق پلاکت در شرایط مختلف بسیار مهم است.
نکته هشتم: در فاصله بین اختلالات پلاکتی و اختلالات انعقادی، یک بیماری مهم ایستاده است: بیماری فون ویلبراند. این بیماری هم میتواند مشخصات بیماری پلاکتی را داشته باشد و هم مشخصات بیماری انعقادی را (هر وقت BT و PT طولانی بود به فکر این اختلال باشید). مهم و سوالی است و سه نوع اصلی دارد که شایعترین نوع ۱ است.
نکته نهم: اختلالات انعقادی را به دو دسته تقسیم میکنیم: ۱- اختلالات ارثی و ۲- اختلالات اکتسابی. در بین اختلالات ارثی هموفیلیها از همه مهمتر هستند و در بین اختلالات اکتسابی، بیماریهای کبدی.
نکته دهم: در آخر، فهرست کامل مطالب مربوط به اختلالات خونریزیدهنده را در زیر برایتان میگذاریم تا با لینکهای مرتبط بتوانید سریع مطالب مهم را مرور کنید و بعد هم تستهای هر مطلب را بخوانید:
- مقدمات سیستم انعقاد خون
- تشخیص بیماریهای خونریزیدهنده
- اختلالات پلاکتی
- اختلال در تعداد
- اختلال در تولید، احتباس پلاکتها و ترقیق پلاکتها
- اختلال در تخریب پلاکتها
- ترومبوسیتوپنی اتوایمیون
- ترومبوسیتوپنی آلوایمیون
- DIC
- اختلال در تعداد
- اختلالات انعقادی
- بیماری فون ویلبراند
- اختلالات ارثی: هموفیلیها
- اختلالات اکتسابی
- سایر موارد
- ۱۰ تست مهم مبحث بیماریهای خونریزیدهنده