سولفات منیزیوم در درمان پره‌اکلامپسی / اکلامپسی و ۱۰ نکته واقعا مهم!

نکته اول: حدود ۱۰۰ سال است که از سولفات منیزیوم برای پیشگیری از تشنج‌های اکلامپسی و درمان آن‌ها استفاده شده است. بندرت از داروهای ضد تشنج دیگر مانند دیازپام و فنی‌توئین برای این منظور استفاده می‌شود، به دو دلیل: ۱- به اندازه سولفات منیزیوم موثر نیستند؛ ۲- بر روی جنین عوارض نامطلوب می‌گذارند.

نکته دوم: در پره‌اکلامپسی / اکلامپسی سولفات منیزیوم بصورت داخل عضلاتی یا داخل وریدی تزریق می‌شود. روش داخل وریدی شایع‌تر است.

نکته سوم: در ۹۸% از بیماران مبتلا به پره‌اکلامپسی، با تزریق سولفات منیزیوم از ایجاد تشنج جلوگیری می‌شود.

نکته چهارم: غلظت طبیعی منیزیوم در خون ۱.۵ تا ۳ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است و سطح درمانی سولفات منیزیوم ۴ تا ۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر می‌باشد.

نکته پنجم: غلظت‌های توکسیک سولفات منیزیوم دارای عوارض قابل پیش‌بینی هستند:

غلظت سرمی mg/dL تظاهرات
۵ تا ۱۰ تغییرات الکتروکاردیوگرافی
۸ تا ۱۲ از بین رفتن رفلکس پاتلا
۹ تا ۱۲ إحساس گرما، گرگرفتگی
۱۰ تا ۱۲ خواب‌آلودگی، کندی تکلم
۱۵ تا ۱۷ فلج عضلانی، دشواری تنفس
۳۰ ایست قلبی

نکته ششم: برای مونیتورینگ تظاهرات مربوط به بالا رفتن غلظت سرمی سولفات منیزیوم باید رفلکس پاتلا و تنفس بیمار مونیتور شود.

نکته هفتم: سولفات منیزیوم تنها از طریق کلیه دفع می‌شود؛ پس در صورت کاهش برون‌ده ادرار به کمتر از ۳۰ میلی‌لیتر در ساعت، یا کاهش عملکرد کلیه (کراتینین سرم بیش از ۱ میلی‌گرم در میلی‌لیتر) باید به دقت مراقب تظاهرات مسمومیت با سولفات منیزیوم بود. در چنین شرایطی با استفاده از سطح سرمی منیزیوم سرعت انفوزیون تنظیم می‌شود تا از مسمومیت جلوگیری شود.

نکته هشتم: برای برطرف کردن اثرات غلظت بالای سولفات منیزیوم گلوکونات کلسیم ۱۰% بصورت داخل وریدی و آهسته تزریق می‌شود و اکسیژن مکمل به بیمار داده می‌شود و در صورت نیاز حمایت قلبی تنفسی انجام می‌گیرد.

نکته نهم: از سولفات منیزیوم به عنوان توکولیتیک برای زایمان زودرس هم استفاده می‌شود. به نظر می‌رسد که تجویز این ماده قبل از زایمان به مادر مبتلا به زایمان زودرس بر روی جنین اثر محافظت عصبی دارد و خطر فلج مغزی را کم می‌کند.

نکته دهم: میاستنی گراویس، کنترااندیکاسیون تجویز سولفات منیزیم است.