۵ نوع شوک در کودکان تعریف شده است: ۱- هیپوولمیک؛ ۲- توزیعی؛ ۳- کاردیوژنیک؛ ۴- انسدادی؛ ۵- تفکیکی.
نکته اول: هیپوولمى حاد شایعترین علت شوک در اطفال است و در نتیجه از دست رفتن مایعات از فضاى داخل عروقى ناشى مىشود.
نکته دوم: از جمله علل ایجاد شوک هیپوولمیک در کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خونریزى؛
- دفع مایعات و الکترولیتها در اثر استفراغ و اسهال؛
- دفع مایع به فضاى سوم به علت سندرمهاى نشت مویرگى؛
- دفع پاتولوژیک مایع از کلیهها.
نکته سوم: در شوک توزیعى اختلال در توزیع جریان خون سبب ناکفایتى شدید پرفوزیون بافتى (حتى با وجود طبیعى بودن یا بالا بودن برونده قلبى) مىشود. این توزیع نامناسب خون عمدتا از اختلال در تون عروقى ناشى مىشود.
نکته چهارم: شایعترین نوع شوک توزیعى در کودکان، شوک سپتیک است. شوک توزیعى مىتواند به همراه سندرم پاسخ التهابى سیستمیک (SIRS) ظاهر شود.
نکته پنجم: شوک کاردیوژنیک در اثر اختلال عملکرد میوکارد ایجاد مىشود و بصورت کاهش انقباضپذیرى میوکارد و برونده قلب همراه با پرفوزیون بافتى ضعیف خود را نشان مىدهد.
نکته ششم: از جمله علل شوک کاردیوژنیک در کودکان مىتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بیمارىهاى مادرزادى قلب؛
- آریتمى؛
- آسیب هیپوکسیک ـ ایسکمیک؛
- کاردیومیوپاتى؛
- میوکاردیت؛
- متابولیک؛
- بیمارى کاوازاکى.
نکته هفتم: شوک انسدادى در نتیجه انسداد مکانیکى در برابر خروجى بطن ایجاد مىشود.
نکته هشتم: از جمله علل شوک انسدادی مىتوان به بیمارىهاى مادرزادى قلب نظیر کوارکتاسیون آئورت یا بیمارىهاى اکتسابى قلب نظیر آمبولى ریه و تامپوناد قلبى اشاره کرد.
نکته نهم: شوک تفکیکى (Dissociative) حالتى است که در آن خونرسانى بافتى طبیعى است، اما به علت تمایل غیرطبیعى هموگلوبین به اکسیژن و عدم آزادسازى اکسیژن در بافتها، سلولها قادر به استفاده از آن نیستند.
نکته دهم: از جمله علل شوک تفکیکى مىتوان از مسمومیت با منوکسید کربن نام برد.