شکستگی‌های سالتر هاریس و ۱۰ نکته بسیار مهم تصویربرداری!

نکته اول: در استخوان‌های در حال رشد، ناحیه هیپرتروفیک صفحه رشد (صفحه اپی‌فیزی یا فیز) بیشترین حساسیت را در برابر آسیب‌های Shearing دارد. شکستگی‌های صفحه رشد شایع هستند و 30% از شکستگی‌های دوران کودکی را شامل می‌شوند: شکستگی‌های صفحه رشد، شکستگی‌های صفحه رشد باز هستند.

نکته دوم: تقسیم‌بندی سالتر هاریس روشی شایع‌ برای توصیف شکستگی‌های صفحه رشد است. به کمک این تقسیم‌بندی می‌توان نوع درمان را مشخص کرد و عاقبت شکستگی را پیش‌گویی نمود. بر اساس این تقسیم‌بندی، شکستگی‌های صفحه رشد ۵ نوع هستند.

نکته سوم: پیش‌آگهی انواع شکستگی‌های سالتر هاریس به شرح زیر است:

  • شکستگی‌های نوع ۱ و ۲ بخوبی بهبود می‌یابند.
  • شکستگی‌های نوع ۳ می‌توانند سبب تغییرات آرتریتی یا فیوژن نامتقارن صفحه رشد شوند.
  • در شکستگی‌های نوع ۴ و ۵ با احتمال بیشتری فیوژن زودهنگام صفحه رشد روی می‌دهد و دفرمیتی‌های زاویه‌دار و یا کوتاه شدن اندام بوجود می‌آید.

 

نکته چهارم: شکستگی نوع ۱ سالتر هاریس یعنی شکستگی صفحه رشد به تنهایی: ممکن است بدون مقایسه با سمت مقابل، تشخیص این نوع شکستگی دشوار باشد. خوشبختانه این نوع شکستگی‌ها پیش‌آگهی خیلی خوبی دارند.

نکته پنجم: لغزش اپی‌فیز سر استخوان فمورد تظاهری از شکستگی نوع ۱ سالتر هاریس است. این عارضه بیش از همه در سنین پیش از نوجوانی یا نوجوانی در پسربچه‌هایی که قد بلند و یا چاق هستند ایجاد می‌شود. اپی‌فیز پروگزیمال فمور نسبت به گردن آن به سمت پائین، داخل و خلف می‌لغزد. این عارضه در ۲۵% موارد دو طرفه است و در ۱۵% موارد می‌تواند سبب نکروز آواسکولار سر فمور شود.

نکته ششم: شکستگی نوع ۲ سالتر هاریس شکستگی صفحه رشد و متافیز است. این نوع شکستگی، شایع‌ترین نوع شکستگی سالتر هاریس است (۷۵%) و بویژه در دیستال رادیوس دیده می‌شود. در این نوع شکستگی بهبود سریع است و بندرت رشد استخوان مختل می‌شود (بجز در دیستال فمور و پروگزیمال تی‌بیا که ممکن است نوعی دفرمیتی باقی بماند).

نکته هفتم: شکستگی نوع ۳ سالتر هاریس عبارت است از شکستگی صفحه رشد و اپی‌فیز. در این حالت اپی‌فیز دچار نوعی شکستگی طولی می‌شود، به عبارت دیگر شکستگی وارد فضای مفصلی می‌شود و غضروف مفصلی هم آسیب می‌بیند. این نوع شکستگی می‌تواند دو عارضه اصلی داشته باشد: الف) استئوآرتریت ثانویه در دراز مدت؛ ب) فیوژن زودرس صفحه رشد و متعاقب آن دفرمیتی استخوان. برای درمان شکستگی نوع ۳ باید آن را زود تشخیص داد و جا انداخت.

نکته هشتم: شکستگی نوع ۴ سالتر هاریس عبارت است از شکستگی صفحه رشد، اپی‌فیز و متافیز. پیش‌آگهی این نوع شکستگی بدتر از انواع دیگر است و سبب بسته شدن زودرس و احتمالا نامتقارن صفحه رشد (بویژه در استخوان‌های اندام تحتانی) می‌شود و می‌تواند با عوارضی نظیر الف) تفاوت اندازه اندام‌های تحتانی؛ ب) دفرمیتی زاویه‌دار؛ ج) استئوآرتریت ثانویه همراه باشد. اگر شکستگی با جابجایی همراه باشد، جااندازی باز و فیکساسیون داخل انجام می‌شود.

نکته نهم: شکستگی نوع ۵ سالتر هاریس عبارت است از شکستگی Crushed صفحه رشد. این نوع آسیب نادر صفحه رشد با آسیب عروقی همراه است و تقریبا در تمامی موارد سبب اختلال رشد می‌شود (زیرا فیوژن فوکال و زودرس صفحه رشد ایجاد می‌شود). شکستگی نوع ۵ سالتر هاریس در دیستال فمور، پروگزیمال تی‌بیا و دیستال تی‌بیا بیشترین شیوع را دارد، تشخیص آن با رادیوگرافی معمولی دشوار است.

نکته دهم: خلاصه شکستگی‌های سالتر هاریس را در جدول زیر بخوانید:

نوع محل شکستگی نکته‌ها
۱ صفحه رشد در بند انگشتان، دیستال رادیوس دیده می‌شود. پیش‌آگهی خوبی دارد.
۲ صفحه رشد و متافیز شایع‌ترین نوع، در دیستال رادیوس دیده می‌شود. پیش‌آگهی خوب است.
۳ صفحه رشد و اپی‌فیز داخل مفصلی است، بویژه دیستال تی‌بیا را گرفتار می‌کند. پیش‌آگهی کمتر خوب است.
۴ صفحه رشد، اپی‌فیز و متافیز در دیستال هومروس و دیستال تی‌بیا دیده می‌شود. پیش‌آگهی بدی دارد.
۵ آسیب Crush صفحه رشد بدترین پیش‌آگهی را دارد. تشخیص تا زمان شروع بهبودی دشوار است.

سوالات تستی

گزینه ب
گزینه ب