نکته اول: هیپرتانسیون مزمن در حاملگی به این صورت تعریف میشود: هیپرتانسیونی که قبل حاملگی وجود داشته باشد؛ هیپرتانسیونی که قبل از هفته ۲۰ حاملگی ایجاد شده باشد؛ یا هیپرتانسیونی که بعد از دوره پستپارتوم (۱۲ هفته بعد از حاملگی) ادامه پیدا کند.
نکته دوم: هیپرتانسیون مزمن در حاملگی را به شکل زیر تقسیمبندی میکنند:
- خفیف – متوسط: فشار خون سیستولی ۱۴۰ تا ۱۵۹ میلیمتر جیوه یا فشار خون دیاستولی ۹۰ تا ۱۰۹ میلیمتر جیوه
- شدید: فشار خون سیستولی ۱۶۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر یا فشار خون دیاستولی ۱۱۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر
نکته سوم: یکی از خطرات اصلی هیپرتانسیون مزمن در حاملگی، ایجاد پرهاکلامپسی یا اکلامپسی در مراحل بعدی حاملگی است؛ این عارضه شایع بوده، تشخیص آن دشوار است. تا ۳۰% از بیماران مبتلا به هیپرتانسیون مزمن در حاملگی ممکن است دچار پرهاکلامپسی شوند.
نکته چهارم: در بیمار حامله مبتلا به هیپرتانسیون مزمن، شروع حاد پروتئینوری و تشدید هیپرتانسیون، سوار شدن پرهاکلامپسی را مطرح میکند.
نکته پنجم: مدیریت هیپرتانسیون مزمن در حاملگی شامل موارد زیر میشود:
- مونیتورینگ دقیق فشار خون مادر و مراقبت از نظر سوار شدن پرهاکلامپسی یا اکلامپسی بر روی هیپرتانسیون مزمن
- ارزیابی وضعیت سلامت جنین و رشد او
- تجویز داروی ضد فشار خون در صورت لزوم
نکته ششم: در گذشته چنین مرسوم بوده است که در هیپرتانسیون مزمن در حاملگی، داروی ضد فشار خون زمانی تجویز شود که فشار خون سیستولی ۱۶۰ میلیمتر جیوه یا بیشتر یا فشار خون دیاستولی ۱۰۵ میلیمتر جیوه یا بیشتر باشد. هدف از تجویز دارو، کاهش احتمال ایجاد سکته مغزی یا حوادث قلبی عروقی شدید در مادر بوده است. بتازگی نشان داده شده است که درمان هیپرتانسیون مزمن خفیف تا متوسط (فشار خون برابر یا بیشتر از ۱۴۰ روی ۹۰ میلیمتر جیوه) هم سبب بهبود نتیجه حاملگی میشود و هم عوارض ندارد و از این رو در حال حاضر توصیه میشود که درمان به این شکل انجام شود.
نکته هفتم: لابتولول (آلفا و بتابلوکر) و کلسیم بلوکرهایی مثل نیفدیپین و آملودیپین (با هم یا به تنهایی) داروهای خط اول برای درمان هیپرتانسیون مزمن در حاملگی به شمار میروند.
نکته هشتم: زمانی متیلدوپا شایعترین داروی مورد استفاده برای درمان هیپرتانسیون مزمن در حاملگی به شمار میرفت. هنوز هم از این دارو استفاده میشود، اما تاثیر آن کمتر از لابتولول و کلسیم بلوکرها هست.
نکته نهم: در گذشته تصور میشد که استفاده از دیورتیکها برای درمان هیپرتانسیون مزمن در حاملگی کنترااندیکه است؛ اما امروزه اگر بیمار قبل از حاملگی تحت درمان با دیورتیکها بود، این درمان در دوران حاملگی ادامه داده میشود.
نکته دهم: ACEIs میتوانند سبب ایجاد مالفورماسیون در جنین شوند و به همین دلیل برای درمان هیپرتانسیون مزمن در حاملگی از این داروها استفاده نمیشود. ARBs هم مشابه با ACEIs عمل میکنند، به همین دلیل از این داروها هم در دوران حاملگی استفاده نمیشود.