توکسوپلاسموز و ده نکته خیلی خیلی مهم!

نكته اول: شايعترين تظاهر توكسوپلاسموز حاد، لنفادنوپاتى گردنى است. معمولاً لنفادنوپاتى بيمار غير حساس و مجزا بوده، قوام آن متغير است.

نكته دوم: در توكسوپلاسموز چشمى در معاينه افتالمولوژيك، پَچ‏‌هاى سفيد ـ زرد پنبه مانند همراه با حاشيه پرخون نامشخص ديده مى‏‌شوند. با گذشت زمان، ضايعات سفيد رنگ با حاشيه مشخص و نقطه‌‏هاى سياه رنگ در داخل پيگمان شبكيه بيشتر مشخص مى‏‌شوند.

نكته سوم: در دوران باردارى، اگر مادر در اولين ۳ ماهه دچار عفونت شود، ميزان بروز عفونت جفتى در كمترين حد (۱۵%) است، اما بيمارى نوزاد شديدترين حالت را دارد، اگر مادر در ۳ ماهه سوم دچار عفونت شود، احتمال انتقال عفونت از جفت بيشترين حد (۶۵%) است، اما معمولاً نوزاد در هنگام تولد بدون علامت خواهد بود.

نكته چهارم: 1- در صورتى كه مادر با فاصله بيش از ۶ ماه از زمان لقاح دچار عفونت شود، خطرى از نظر ايجاد توكسوپلاسموز مادرزادى وجود ندارد. ۲- در صورتى كه مادر با فاصله كمتر از ۶ ماه از زمان لقاح دچار عفونت شود، با كاهش فاصله زمانى بين عفونت و لقاح، بر خطر ايجاد عفونت از راه جفت افزوده مى‌‏شود.

نكته پنجم: معمولاً براى تشخيص توكسوپلاسموز از روش‌‏هاى سرولوژيك استفاده مى‏‌شود. با يافتن همزمان IgG و IgM ضد توكسوپلاسما در سرم مى‌‏توان به عفونت حاد پى‏‌برد. همچنين وجود IgA در خون به نفع تشخيص عفونت حاد است. با روش‌‏هاى مختلف مى‌‏توان IgG ضد توكسوپلاسما را در خون تشخيص داد. ۲ تا ۳ هفته پس از عفونت تيتر اين آنتى‌‏بادى مثبت (بيش از ۱۰:۱) مى‌‏شود. در هفته‏‌هاى ۶ تا ۸ اين تيتر به حداكثر مى‌‏رسد و سپس به آرامى پائين مى‏‌رود و تا آخر عمر در حد مشخصى ثابت مى‏‌ماند. بايد تيتر IgM را نيز به همراه IgG اندازه گرفت تا بهتر به زمان ايجاد عفونت پى برد.

نكته ششم: بيمارانى كه دچار توكسوپلاسموز چشمى هستند، بايد براى ۶ هفته با پيريمتامين + سولفاديازين (يا كليندامايسين) و گاه پردنيزون درمان شوند.

نكته هفتم: بيماران مبتلا به ايدز و افرادى كه درمان سركوب كننده ايمنى براى بيمارى‏‌هاى لنفوپروليفراتيو دريافت مى‏‌كنند، بيشتر از همه در معرض خطر ابتلا به توكسوپلاسموز حاد هستند. در بيماران مبتلا به ايدز، بيش از ۹۵% موارد انسفاليت‌‏هاى توكسوپلاسمايى از عود عفونت ناشى مى‏‌شوند. در بيشتر اين موارد، زمانى انسفاليت ايجاد مى‌‏شود كه شمارش سلول‏هاى CD4+ به كمتر از ۱۰۰ در هر میکرولیتر برسد.

نكته هشتم: علايم و نشانه‏‌هاى توكسوپلاسموز حاد در بيماران مبتلا به نقص ايمنى، عمدتا به CNS مربوط مى‌‏شوند. بيش از ۵۰% از بيمارانى كه دچار علايم بالينى هستند، درگيرى داخل جمجمه‌‏اى دارند. از جمله اين درگيرى‌‏ها مى‏‌توان به انسفالوپاتى، مننگوانسفاليت و ضايعات فضاگير اشاره كرد. بيمار مى‏‌تواند اين علايم را داشته باشد: 1ـ تغيير در وضعيت منتال (۷۵%)؛ 2ـ تب (۷۲-۱۰%)؛ 3ـ تشنج (۳۳%)؛ 4ـ سردرد (۵۶%)؛ 5ـ يافته‏‌هاى نورولوژيك موضعى (۶۰%).

نكته نهم: در بيماران مبتلا به ايدز، براى تشخيص عفونت نهفته با توكسوپلاسما گوندى بايد IgG ضد توكسوپلاسما ارزيابى شود. معمولاً نمى‏‌توان با كمك IgM به تشخيص رسيد.

نكته دهم: در بيماران مبتلا به انسفاليت توكسوپلاسمايى اختلالات فوكال يا مولتى‌‏فوكال با سى‌‏تى اسكن و  MRI قابل مشاهده هستند. البته يافته‌‏هاى مذكور براى توكسوپلاسموز پاتوگنومونيك نيستند، چرا كه ۴۰% از لنفوم‏‌هاى CNS مولتى‌‏فوكال بوده، ۵۰% بصورت حلقه‌‏اى Enhance مى‏‌شوند. در صورت شك به انسفاليت توكسوپلاسمايى درمان با پيريمتامين و سولفاديازين يا كليندامايسين آغاز مى‌‏شود. در روز هفتم بيش از ۹۰% از بيماران شواهد بهبودى را نشان مى‌‏دهند، اگر بيمار به درمان پاسخ ندهد و يا دچار لنفوم باشد، در روز هفتم علايم بيمار تشديد مى‌‏شوند. در اين حالت بايد بيوپسى مغز صورت گيرد و در صورت لزوم درمان عوض شود. اگر بيمار به درمان پاسخ دهد، ضايعات مغزى در تصويربردارى بين ۳ هفته تا ۶ ماه برطرف مى‌‏شوند.

کتابها و دوره های آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *