برای غربالگری کانسر سرویکس پاپ تست انجام میدهد که به آن سیتولوژی هم میگویند. سلولهای بدست آمده را زیر میکروسکوپ بررسی میکنند و نتیجه را بصورت مواردی مانند طبیعی، ASCUS، LSIL و مواردی نظیر این گزارش میکنند. در زیر در قالب ده نکته میخوانیم که بعد از دیدن هر کدام از این نتیجهها چه باید کرد؟ این مطلب بسیار سوالی و مهم است و قبل از رفتن سر جلسه آزمون دستیاری یا پرهانترنی باید حتما آن را خوانده باشد. بعد از بررسی این ده نکته به سراغ تستها هم میرویم:
نكته اول: در بيمارى كه نتيجه سيتولوژى وى ASC-US گزارش مىشود، مىتوان دو كار انجام داد: الف) آزمون DNA براى HR-HPV انجام داد: اگر نتيجه منفى باشد، تست همزمان (سيتولوژى و ارزيابى HR-HPV) سه سال بعد انجام مىشود. اگر نتيجه مثبت باشد، كولپوسكوپى انجام مىشود. ب) سيتولوژى را يك سال بعد تكرار كرد: اگر نتيجه منفى باشد، غربالگرى روتین انجام مىشود. اگر نتيجه ASC يا بدتر باشد، كولپوسكوپى انجام مىشود.
نكته دوم: در ۳% از سيتولوژىهاى سرويكس نتيجه بصورت LSIL گزارش مىشود. در سه مورد زير انجام كولپوسكوپى توصيه مىشود: 1ـ LSIL بدون انجام آزمون HPV؛ 2ـ LSIL به همراه آزمون مثبت HPV؛ 3ـ ASC-US به همراه آزمون مثبت HPV (كه در بالا به آن اشاره شد). در اين سه حالت، مداخلات درمانى و پيگيرى بعد از انجام كولپوسكوپى يكسان هستند. پس بطور خلاصه بعد از دیدن نتیجه LSIL باید کولپوسکوپی و بیوپسی انجام شود.
نكته سوم: در صورت گزارش LSIL به همراه آزمون منفى HPV مىتوان بيمار را بدقت و با تكرار هر دو تست (آزمون HPV و سيتولوژى) در ۱۲ ماه مورد مونيتورينگ قرار داد. اگر آزمون مجدد منفى باشد، مىتوان آزمون همزمان بعدى را در مدت ۳ سال انجام داد.
نكته چهارم: رويكرد به LSIL در زنان جوانتر (سنين ۲۱ تا ۲۴ سال) و زنان حامله متفاوت است: ASC و LSIL در زنان جوان شايعتر هستند و احتمال پسرفت خودبخود آنها بيشتر است. همچنين احتمال مثبت بودن آزمون HPV در اين گروه سنى بيشتر است و استفاده از اين آزمون براى غربالگرى مناسب نيست. بنابراين در زنان جوان (۲۱ تا ۲۴ ساله) با LSIL يا ASC-US بدون نتيجه HPV مىتوان سيتولوژى را در ۱۲ ماه تكرار كرد. اگر تكرار سيتولوژى HSIL را نشان بدهد، كولپوسكوپى انجام مىشود؛ در غير اين صورت سيتولوژى ۱۲ ماه بعد تكرار مىشود. بنابراین بطور خلاصه در زنان جوان دچار LSIL میتوان سیتولوژی را تکرار کرد.
نكته پنجم: اگر در سيتولوژى سرويكس زن حامله LSIL گزارش شود، نبايد ECC (كورتاژ اندوسرويكال) انجام شود و نيز نبايد بيش از يك بار كولپوسكوپى در دوران حاملگى صورت بگيرد. تنها در صورتى كه شك بالا در مورد ابتلا به كانسر وجود داشته باشد، مى توان در دوران حاملگى بيوپسى با كولپوسكوپى انجام داد. حتى مىتوان معاينه با كولپوسكوپى را تا حداقل ۶ هفته بعد از وضع حمل به تأخير انداخت.
نكته ششم: در گذشته توصيه مىشد كه اگر در سيتولوژى خانم يائسه LSIL گزارش شد، ابتدا درمان با كرم واژينال استروژن انجام شود و بعد سيتولوژى تكرار گردد. امروزه توصيه مىشود كه اگر در سيتولوژى سرويكس زن يائسه ASCUS يا LSIL گزارش شد، همانند جمعيت عمومى برخورد شود. در سن ۶۵ سالگى در هر خانمى كه سابقه كافى از غربالگرىهاى طبيعى سرويكس دارد و سابقهاى از ابتلا به CIN-۲ يا بالاتر ندارد، بايد غربالگرى متوقف شود.
نكته هفتم: از آنجا كه احتمال وجود CIN2 يا CIN3 در بزرگسالانى كه HSIL دارند، بالا است، درمان فورى با LEEP مىتواند اقدامى منطقى باشد، كار ديگر اين است كه معاينه با كولپوسكوپ انجام شود و بر اساس نتايج حاصل درمان و پيگيرى انجام گيرد.
نكته هشتم: اگر در پاپ تست ASC-H گزارش شود، بايد كولپوسكوپى انجام شود، چرا كه در ASC-H هم مانند HSIL خطر وجود CIN2 و CIN3 بالا است.
نكته نهم: اختلالات سلولهاى گلندولر ۰/۴% از اختلالات سلولهاى اپىتليال را شامل مىشود. الف) در هر نوع AGC بجز سلول اندومتر آتىپيك، بايد كولپوسكوپى، HPV DNA و ECC انجام شوند. ب) اگر بيمار ۳۵ سال يا بيشتر سن داشته باشد يا در خطر ابتلا به نئوپلاسم اندومتر باشد (خونريزى بدون توجيه واژينال، عدم تخمك گذارى مزمن) بايد بيوپسى اندومتر هم انجام شود. ج) اگر سلول اندومتر آتىپيك مشاهده شود، بايد بيوپسى اندومتر و ECC انجام شود.
نكته دهم: در آن دسته از زنان مبتلا به ACG كه دچار CIN2 و CIN3 و نئوپلاسم گلندولر نيستند، بايد وضعيت HPV مشخص شود: در اين زنان بايد تست همزمان در ۱۲ ماه انجام گيرد. اگر تست HPV مثبت يا سيتولوژى غير طبيعى باشد، بايد كولپوسكوپى انجام شود. اگر هر دو تست منفى باشند، مىتوان بعد از ۱۲ ماه (۲۴ ماه بعد از سيتولوژى اول) تستهاى همزمان را تكرار كرد.
