تب رودهای توسط سالمونلا تیفی و پاراتیفی ایجاد میشود و نکات کاربردی و تستی زیادی دارد. به ده نکته مهم زیر توجه کنید:
نكته اول: چشمگيرترين علامت تب رودهاى تب طولانى مدت (۳۸/۸ تا ۴۰/۵ درجه سانتيگراد) است. تب در بيش از ۷۵% از بيماران در ابتداى بيمارى وجود دارد و در صورت عدم درمان مىتواند تا ۴ هفته طول بكشد.
نكته دوم: بيماران مبتلا به تب رودهاى مىتوانند دچار اسهال يا يبوست شوند. تنها در ۳۰ تا ۴۰% بيماران، تب تيفوئيدى با درد شكم تظاهر مىكند.
نكته سوم: Rose Spots بصورت نوعى راش ماكولوپاپولر كمرنگ (به رنگ ماهى سالمون) كه با فشار دادن محو مىشود، عمدتا بر روى تنه و قفسه سينه در بيماران مبتلا به تب رودهاى ظاهر مىشود. اين راش در ۳۰% از بيماران در انتهاى هفته اول ديده مىشود و پس از ۲ تا ۵ روز ناپديد مىگردد، بدون آن كه اثرى از خود بر جاى بگذارد. مىتوان سالمونلا را در اين ضايعات پوستى يافت.
نكته چهارم: از جمله مشخصات بالينى تب رودهاى مىتوان به برادىكاردى نسبی در اوج تب بالا اشاره كرد.
نكته پنجم: عوارض ديررس تب تيفوئيدى در هفتههاى سوم و چهارم عفونت مشاهده مىشوند و در بيماران بالغى كه تحت درمان قرار نگرفتهاند، شيوع بيشترى دارند. از جمله اين عوارض مىتوان به پرفوراسيون و يا خونريزى گوارشى اشاره كرد. ممكن است عوارض مذكور با وجود بهبود بالينى روى دهند. پرفوراسيون و خونريزى گوارشى، هر دو خطرناك مىباشند و نياز به درمان طبى سريع و مداخله جراحى دارند.
نكته ششم: در تب رودهاى در ۱۵ تا ۲۵% موارد لوكوپنى و نوتروپنى وجود دارد. در بيشتر بيماران، با وجود بالا بودن تب، شمارش گلبولهاى سفيد خون طبيعى است. با اين وجود، در ۱۰ روز اول بيمارى (بويژه در كودكان) ممكن است لوكوسيتوز روى دهد. همچنين در صورتى كه در مراحل بعدى بيمارى عوارضى چون پرفوراسيون روده و يا عفونت باكتريايى ثانويه ايجاد شود، نيز ممكن است لوكوسيتوز مشاهده شود.
نكته هفتم: بجز نتيجه مثبت كشت، هيچ آزمون اختصاصى ديگرى براى تب رودهاى تشخيصى نمىباشد. براى تشخيص قطعى تب رودهاى، كشت مثبت سالمونلا تيفى يا پاراتيفى لازم است: 1ـ كشت خون: حساسيت كشت خون ۶۰% است. 2ـ كشت ترشحات روده: علىرغم منفى بودن كشت مغز استخوان، ممكن است كشت ترشحات روده مثبت باشد. 3ـ كشت مدفوع: كشت مدفوع در ۶۰ تا ۷۰% موارد در اولين هفته منفى است، اما در صورتى كه بيمار درمان نشود، ممكن است در سومين هفته مثبت باشد. 4ـ كشت مغز استخوان: برخلاف كشت خون، با وجود درمان آنتىبيوتيكى براى ۵ روز يا كمتر، كشت مغز استخوان از حساسيت بالايى برخوردار است. در صورتى كه خون، مغز استخوان و ترشحات روده، همگى كشت داده شوند، احتمال مثبت بودن كشت به بيش از ۹۰% مىرسد.
نكته هشتم: درمان Empirical تب تيفوئيدى با سفترياكسون داخل وريدى (۱۴-۱۰ روز) يا آزيترومايسين خوراكى براى ۵ روز انجام مىشود. اگر ارگانيسم كاملاً حساس باشد، سيپروفلوكساسين يا آزيترومايسين خط اول درمان و آموكسىسيلين خط دوم درمان است.
نكته نهم: اگر بيمار دچار عفونت با سالمونلا تيفى مقاوم به كينولون شده باشد، براى درمان مىتوان از سفترياكسون يا آزيترومايسين استفاده كرد. سفترياكسون، سفوتاكسيم و سفيكسيم (خوراكى) در درمان انواع مقاوم به چند داروى ارگانيسم مؤثر هستند. اين داروها سبب بهبود تب در مدت ۱ هفته مىشوند.
نكته دهم: در بيمارانى كه حامل مزمن سالمونلا هستند مىتوان ۴ هفته آنتىبيوتيكى مناسب تجويز كرد. درمان با سيپروفلوكساسين يا فلوئوروكينولون ديگر در ۸۰% موارد مفيد است. احتمال ريشهكنى با تجويز آموكسىسيلين خوراكى كمتر از فلوئوروكينورونها است، اما اگر باكترى مقاوم به فلوئوروكينورون و حساس به آمپىسيلين باشد، بايد اين درمان را در نظر داشت. اگر اختلال آناتومى وجود داشته باشد (سنگ صفراوى يا كليوى) بايد اقدام جراحى هم انجام شود.
