در زير ده نكته بسيار مهم جراحى را در مورد ديورتيكول مكل مرور مىكنيم. این نکات در درس کودکان هم مفید هستند:
نكته اول: ديورتيكول مكل شايعترين آنومالى مادرزادى روده باريك است.
نكته دوم: ديورتيكول مكل باقيمانده مجراى امفالومزانتريك از دوران جنينى مىباشد و در ۲% از جمعيت عمومى وجود دارد و در جنس مذكر ۲ برابر شايعتر است و معمولاً در ۲ فوتى دريچه ايلئوسكال قرار دارد و داراى ۲ نوع مخاط مىباشد (قانون ۲).
نكته سوم: شايعترين مخاطى كه در ديورتيكول مكل يافت مىشود، مخاط معده است (۵۰% موارد). اين نوع مخاط مىتواند اسيد توليد كند و سبب زخمى شدن مخاط روده باريك در مجاورت ديورتيكول شود و يا خونريزى ايجاد كند.
نكته چهارم: از جمله شايعترين تظاهرات ديورتيكول مكل مىتوان به انسداد، خونريزى، التهاب و فيستول نافى اشاره كرد.
نكته پنجم: خونريزى از ديورتيكول مكل بصورت دفع خون قرمز روشن يا خرمايى از راه ركتوم خود را نشان مىدهد و معمولاً بدون درد است و در شيرخوارانى كه كمتر از ۲ سال سن دارد، بيشترين شيوع را دارد. در ۹۰% موارد تشخيص با اسكن راديونوكليد تكنتيوم ۹۹ داده مىشود، چرا كه اين ماده توسط مخاط اكتوپيك معده برداشت مىشود و وجود ديورتيكول را نشان مىدهد. با تجويز سايمتيدين يا پنتاگاسترين احتمال مثبت بودن اين تست افزايش مىيابد.
نكته ششم: انسداد روده ناشى از ديورتيكول مكل مىتواند سه علت داشته باشد: الف) ولولوس روده باريك دور ديورتيكول؛ ب) اثر فشارى نوار مزوديورتيكولر؛ ج) انواژيناسيون كه در آن ديورتيكول نقطه شروع است.
نكته هفتم: ديورتيكوليت مكل علايم آپانديسيت را تقليد مىكند، بنابراين اگر بيمار جوانى با تشخيص آپانديسيت تحت جراحى قرار گرفت و آپانديس وى طبيعى بود، بايد ديورتيكوليت مكل را در نظر داشت.
نكته هشتم: درمان عوارض ديورتيكول مكل با رزكسيون ديورتيكول انجام مىشود. اگر قاعده ديورتيكول پهن باشد، ممكن است براى برداشتن كامل بافت اكتوپيك، رزكسيون سگمنتال روده باريك هم لازم شود.
نكته نهم: در مورد برداشتن ديورتيكول مكل بدون علامتى كه بطور تصادفى يافت شده است، اختلاف نظر وجود دارد. ممكن است در سنين پائين با توجه به موربيديته پائين رزكسيون برداشتن آن براى پيشگيرى از عوارض بعدى عاقلانه باشد. بعد از دوره كودكى برداشتن ديورتيكول بدون علامت زمانى توصيه مىشود كه ديورتيكول قاعده باريك داشته باشد، نوار مزوديورتيكولر يا بافت هتروتوپيك وجود داشته باشد.
نكته دهم: در بيمارانى كه تجسس مجدد شكم آنها دشوار است (چسبندگىهاى متعدد و انسدادهاى عود كننده روده باريك يا انجام راديوتراپى) بهتر است ديورتيكول بدون علامت برداشته شود.
