راهنمای مطالعه مبحث اختلالات خونریزی‌دهنده و 10 نکته واقعا مهم!

نکته اول: مبحث اختلالات خونریزی‌دهنده از داخلی خون، ۱۵% از سوالات داخلی خون در آزمون‌های مختلف (دستیاری و پیش‌کارورزی) را شامل می‌شود. مبحث بسیار مهمی است و علاوه بر داخلی، در جراحی و در کودکان هم به کارتان می‌آید.

نکته دوم: اختلالات خونریزی‌دهنده را به سه دسته اصلی تقسیم می‌کنیم:

  1. اختلالات عروقی: مثل واسکولیت‌ها که با پورپورای قابل لمس مشخص می‌شوند.
  2. اختلالات پلاکتی: سبب خونریزی سطحی (پوستی مخاطی) و فوری (مدت کوتاهی بعد از تروما) می‌شوند.
  3. اختلالات انعقادی: سبب خونریزی عمقی (هم‌آرتروز) و تاخیری (با تاخیر بعد از تروما) می‌شوند.

 

نکته سوم: اول بعد تشخیص اختلالات خونریزی‌دهنده را بخوانید. بخش مهمی هست و به انواع آزمون‌های مربوط به تشخیص این اختلالات می‌پردازد: مثل PT و PTT و آزمون‌های Mixing (که این آخری بسیار مهم و سوالی هست)!

نکته چهارم: با اختلالات عروقی کار زیادی نداریم و اگر لازم باشد، در مبحث واسکولیت‌ها آن‌ها را می‌خوانیم. اما اختلالات پلاکتی مهم هستند. اختلالات پلاکتی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  1. اختلال در تعداد
  2. اختلال در عملکرد

 

نکته پنجم: اختلال در تعداد پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی) ناشی از علل زیر است:

  1. اختلال در تولید پلاکت‌ها
  2. افزایش تخریب پلاکت‌ها
  3. احتباس پلاکت‌ها
  4. ترقیق پلاکت‌ها

 

نکته ششم: در بین اختلالات تعداد پلاکت‌ها، مهم‌تر از همه افزایش تخریب پلاکت‌ها هست که ممکن است ایمنی یا غیر ایمنی باشد. در بین اختلالات ایمنی از همه مهم‌تر ITP هست: ترومبوسیتوپنی اتوایمیون: بسیار مهم و سوالی. تشخیص و درمان آن را حسابی بخوانید. در بین اختلالات غیر ایمنی که سبب تخریب پلاکت‌ها می‌شوند، DIC از همه مهم‌تر است. تشخیص آن را خوب بخوانید.

نکته هفتم: اختلال در عملکرد پلاکت‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کنیم. ۱- اختلالات ارثی؛ ۲- اختلالات اکتسابی. اختلالات ارثی با مطالب کودکان همپوشانی دارند، اما در مجموع اختلال در عملکرد پلاکت‌ها خیلی سوالی نیست.

نکته هشتم: نوبت می‌رسد به مبحث بسیار مهم، درمان اختلالات پلاکتی. این بخش را خوب یادبگیرید. اندیکاسیون‌های تزریق پلاکت در شرایط مختلف بسیار مهم است.

نکته هشتم: در فاصله بین اختلالات پلاکتی و اختلالات انعقادی، یک بیماری مهم ایستاده است: بیماری فون ویلبراند. این بیماری هم می‌تواند مشخصات بیماری پلاکتی را داشته باشد و هم مشخصات بیماری انعقادی را (هر وقت BT و PT طولانی بود به فکر این اختلال باشید). مهم و سوالی است و سه نوع اصلی دارد که شایع‌ترین نوع ۱ است.

نکته نهم: اختلالات انعقادی را به دو دسته تقسیم می‌کنیم: ۱- اختلالات ارثی و ۲- اختلالات اکتسابی. در بین اختلالات ارثی هموفیلی‌ها از همه مهم‌تر هستند و در بین اختلالات اکتسابی، بیماری‌های کبدی.

نکته دهم: در آخر، فهرست کامل مطالب مربوط به اختلالات خونریزی‌دهنده را در زیر برایتان می‌گذاریم تا با لینک‌های مرتبط بتوانید سریع مطالب مهم را مرور کنید و بعد هم تست‌های هر مطلب را بخوانید:

  1. مقدمات سیستم انعقاد خون
  2. تشخیص بیماری‌های خونریزی‌دهنده
  3. اختلالات پلاکتی
    1. اختلال در تعداد
      1. اختلال در تولید، احتباس پلاکت‌ها و ترقیق پلاکت‌ها
      2. اختلال در تخریب پلاکت‌ها
        1. ترومبوسیتوپنی اتوایمیون
        2. ترومبوسیتوپنی آلوایمیون
        3. DIC
    2. اختلال در عملکرد
      1. اختلالات اکتسابی
      2. اختلالات مادرزادی
    3. درمان اختلالات پلاکتی
  4. اختلالات انعقادی
    1. بیماری فون ویلبراند
    2. اختلالات ارثی: هموفیلی‌ها
    3. اختلالات اکتسابی
  5. سایر موارد
  6. ۱۰ تست مهم مبحث بیماری‌های خونریزی‌دهنده